DIERLIJKE VERMOMMING. 5 



geslacht die des sterrenhemels. De bewegingsverschijnselen , die wij leven 

 noemen, zijn oneindig samengestelder en ingewikkelder dan die der heniel- 

 bollen. Het volgen eener planeet in hare baan is eene zeer eenvoudige taak, 

 vergeleken met die van het volgen der deeltjes op hunnen weg, die als 

 voedsel het levend lichaam binnendringen, er tijdelijk een bestanddeel 

 van uitmaken en eindelijk uit den maalstroom weder naar buiten treden , 

 om plaats te maken voor andere. En die taak wordt nog veel moei- 

 lijker , waar wij er naar streven , om niet enkel het leven te verkla- 

 ren , maar ook de duizenderlei vormen , waaronder zich dit leven open- 

 baart , inzonderheid wanneer wij daarbij bedenken , hoe verbazend samen- 

 gesteld het lichaam van planten en dieren is , hoe al de deelen daarvan 

 samenwerken niet enkel tot instandhouding van het leven, maar ook 

 tot voortplanting van dit leven en van den vorm die er de drager 

 van is, en, bij de dieren, tot het in betrekking stellen met de buiten- 

 wereld, waardoor zij tot zelfbewuste wezens worden. 



Voegt nu daarbij , dat elk dezer wezens , dat elk der organen waaruit 

 zij bestaan , op de voortreffelijkste wijze zijn ingericht , geheel overeen- 

 komstig het doel waartoe zij blijkbaar bestemd zijn, en het kan niet 

 verwonderen dat er velen zijn, die, alleen het oog op dit doel geves- 

 tigd hebbende , van meening zijn dat daarin eene voldoende verklaring 

 ligt van het middel waardoor het bereikt werd. 



Wat mij aangaat , het komt mij voor , dat daardoor nog niets ver- 

 klaard wordt, en dat het aanwijzen van het verband tusschen hetgeen 

 men als middel en als doel beschouwt, nog geheel iets anders is dan 

 het verband tusschen oorzaak en gevolg, ja dat men gevaar loopt, 

 indien men zich aan het eerste als verklaringsgrond vastklampt, tot 

 zeer verkeerde voorstellingen , ook op een geheel ander gebied , te 

 geraken. 



Men vergunne mij dit wederom door een voorbeeld op te helderen. 



Zonder eenigen twijfel is de menschelijke hand een aller voortreffe- 

 lijkst werktuig, tot grijpen ingericht. Eenige rijen van door kunstige 

 gewrichten met elkander verbonden leden , de vingerkootjes , zoo ge- 

 plaatst dat elke rij binnenwaarts buigbaar is en dat een daarvan , de 

 duim, aan de overige kan worden tegenovergesteld, worden door een 

 groot aantal spieren deels gezamenlijk, deels elk afzonderlijk, in ver- 

 schillende richtingen bewogen op eene zoo volkomen wijze dat de hand 

 zoo wel geschikt is tot het grijpen van den zwaren moker , waarmede de 

 smid het gloeiend ijzer smeedt, als van het graveerstift waarmede de 



