48 DE AAÏtDBE VIN GS VLOED IN DE STILLE ZUID-ZEE. 



schijnlijk nog eene aanzienlijke streek van den zeeboezem mede aan 

 den schok deelgenomen heeft. Met de grootste intensiteit werkten de 

 schokken in het gebied der ongelukkige steden Islay, Arequipa, Mo- 

 qnegua , Tacna , Arica en Iquique , die in puinhoopen veranderd werden ; 

 en het is wel aan geen twijfel onderhevig , dat het gebied dezer steden , 

 het centrum der aardbeving , het eigenlijke schuddingsgebied , heeft 

 uitgemaakt. De tijdsbepalingen voor het begin van den eersten sterken 

 stoot zijn echter zwevend en onnauwkeurig. Zij verschillen van des 

 namiddags 4 uur 45 minuten tot 5 uur 40 minuten. Uit de ver- 

 gelijking der talrijke berichten wordt het echter hoogst waarschijn- 

 lijk, dat te Arica, op 18 c 28' zuiderbreedte en 70°16' westerlengte, 

 derhalve in het middenpunt van dat schuddingsgebied, de eerste ver- 

 scheidene minuten voortdurende schokken , welke de ontzettende ver- 

 woestingen ten gevolge hadden, des namiddags ten 5 uur 15 minuten 

 zijn aangevangen. In het geheele schuddingsgebied schijnen de schokken 

 in vertikale richting gekomen te zijn , en hebben zich in den nacht van 

 den 13 den op den 14 clen Augustus meermalen, hoewel zwakker herhaald. 



Deze aardbeving, die op het vaste land zulke geweldige verwoestin- 

 gen aanrichtte, bracht ook in de stille Zuidzee eene geweldige water- 

 beroering voort, die alles overtrof, wat tot hiertoe van dergelijke ver- 

 schijnsels is bekend geworden. 



Zullen wij de feiten , die ons aangaande deze groote waterberoering 

 zijn bekend geworden, recht verstaan, dan moet ik op een eenvoudig, 

 allen bekend verschijnsel, opmerkzaam maken. Als wij een steen op 

 eene effene watervlakte laten vallen , dan zien wij , dat zich van het 

 punt , waar de steen de watervlakte aanraakt , eene golving in concen- 

 trische ringen door de geheele watervlakte uitbreidt , die steeds zwak- 

 ker wordt, naarmate zij zich van het middenpunt verwijdert, totdat 

 ze eindelijk voor ons oog geheel onmerkbaar wordt. Van waar komt 

 dit? De steen, het water aanrakende, drijft door zijn volume de water- 

 massa weg , die zich onder hem bevindt. Deze moet dus zijdelings 

 afwijken; maar het zoo weg gedreven water doet de waterkolom, met 

 welke het 't eerst in aanraking komt , stijgen , en op de oppervlakte 

 vertoont zich nu rondom het punt, waar de steen het water aan- 

 raakte , eene verheffing , eene opzwelling , een waterheuvel. Maar deze 

 boven de watervlakte verheven watermassa drukt op het onderlig- 

 gend water en vloeit naar weerszijden af; echter zoo, dat het voor 

 verreweg het grootste gedeelte naar de buitenzijde vloeit, omdat het 



