DE AARDBEVINGSVLOED IN DE STILLE ZUID-ZEE. 53 



15(i™ Augustus voort, en eerst den 16 den kwam de zee weder geheel 

 en al tot rust. Op al deze punten was de aardbeving zelfs niet opgemerkt. 



In noordelijke richting zijn de tijdsopgaven aangaande de aankomst 

 van du eerste golf minder nauwkeurig. Pisco en de daartegen over- 

 liggende Chincha-eilanden , de Guano-eilanden , 450 zeemijlen van Arica, 

 waar de schok tegen 5 uur 's avonds nog duidelijk opgemerkt werd , 

 werden eerst tegen 10 uur in den nacht door een kolossale vloedgolf, 

 die echter waarschijnlijk niet de eerste was, overstroomd, en in Callao 

 brak na vele kleinere golven om middernacht de zee in met een golf, 

 die 50 voet boven den havendam steeg. Eerst den 14 den Augustus 

 bereikten de golven de kust van zuidelijk Californië , doch overstroomden 

 bij San Pedro (4320 zeemijlen van Arica) den oever tot eene hoogte van 

 63 voeten boven het gewone niveau. 



Het was ook in den nacht van den 13 den op den 14 den Augustus , te 

 middernacht, dat de aardbevingsgolven reeds de groep der Sandwichs- 

 eilanden (5500 zeemijlen van Arica) hadden bereikt. De vloedbeweging 

 was over alle eilanden verbreid en duurde tot aan den 16 den Augustus. 

 Die het natuurverschijnsel aanschouwden , zeggen , dat het was , alsof 

 al de eilanden verscheidene dagen lang bij afwisseling langzamerhand 

 omhoog rezen en dan weder in de zee zonken , en niet alsof de bewe- 

 ging in de zee was. De hoogste vloeden waren bij Honolulu den 14 den 

 Augustus des morgens om 7 en 11 uren en des namiddags om 2 1 / 2 

 uren. Op dienzelfden voormiddag echter, den 15 d e» Augustus, daar 

 aan gene zijde van den 180 sten lengtegraad westelijk van Greenwich 

 de datumverandering aanvangt , werd zelfs de haven van Yokohama in 

 Japan (9200 zeemijlen van Arica) door een ontzaglijke vloedgolf over- 

 stroomd. 



Rijker en nauwkeuriger zijn de berichten uit het zuidelijk gedeelte 

 van de Stille-Zuidzee. De lage-eilanden (de Tuamotu-groep) en de Marque- 

 sas-eilanden moeten nog voor middernacht door de eerste golven be- 

 zocht en ten deele geheel overstroomd zijn. Op het eenzame Opara 

 (of juister Eapa) het steenkolen-station voor de stoombooten tusschen 

 Panama en Nieuw-Zeeland, kwam de eerste golf reeds den 13 den Au- 

 gustus 's avonds om 11 uur 30 minuten en spoelde een gedeelte van 

 den steenkolendam weg. Negen golven kwamen hier na elkander met 

 tusschenpoozen van ongeveer 20 minuten. 



Op de Samoa-groep, in de haven van Apia op het eiland Upolu, 

 werden de bewoners om 2 \ uur 's morgens van den 14 dcn Augustus 



