54 DE AA.RDBEVINGSVLOED IN DE STILLE ZUID-ZEE. 



door den wachter verschrikt met het geroep, dat de zee buiten hare 

 oevers trad. Zij was 5 voeten boven den hoogsten waterstand gestegen. 

 Zij viel toen weder en steeg en viel van nu af in tusschenruimten van 

 15 minuten , waarvan zij 10 minuten noodig had om te dalen en 5 

 om te rijzen, den geheelen dag door en desgelijks ook den 15 ;le n en 

 16ten Augustus. Twintig breedte-graden zuidelijker dan de Samoa- 

 eilanden en een weinig westelijker liggen de Chatham-eilanden. Daar- 

 heen schijnen de golven een vrijeren weg gehad te hebben en daarom 

 vroeger aangekomen te zijn , want reeds tusschen 1 en 2 uur in den 

 morgen van den 15 rten Augustus , daar hier wegens het verkeer met 

 Nieuw-Zeeland volgens den datum oostelijk van Greenwich gerekend 

 wordt, werden deze eilanden door drie groote golven bezocht, welke 

 de kolonie Tupunga in de zee verzwolgen. Twee tot drie uren later 

 hadden de golven de Fidschi-eilanden en Nieuw-Zeeland bereikt. 



Het meest werd het Banks-schiereiland bezocht , dat aan de oost- 

 kust van het zuidelijke eiland van Nieuw-Zeeland ver in de zee voor- 

 uitspringt , en welks havens tegen de zeezijden open liggen , naar 

 binnen toe nauwer worden en daarbij zeer ondiep zijn. De havenbocht 

 van Lyttelton werd tusschen 3 en 4 uur 's morgens van den 15 Au- 

 gustus door het terugtrekken van de zee geheel droog gelegd ; onge- 

 veer om 4 x / 2 uur keerde het water met een vreeselijk gedruisch terug 

 en vormde een schuimenden muur van 10 voeten hoogte , die den 

 oever tot drie voeten boven den hoogsten springvloed overstroomde. 

 Tegen 5 uur trok zich het water weder terug en was om 6 uur in 

 zijn laagsten stand. Een tweede groote golf overstroomde de haven om 

 9 uur 30 minuten , en een vierde om 11 uur voormiddags. Met deze 

 vierde golf hadden de hoofdzakelijke storingen haar einde bereikt, of- 

 schoon het water nog tot aan den 18 deT1 Augustus in waarneembare 

 rijzing en daling was en eerst den 19 den Augustus ebbe en vloed we- 

 der hun regelmatigen loop namen. Ook in de Faveaux-straat (Bluff) 

 zuidelijk en in de Cooke-straat (Wellington) noordelijk werden de 

 meeste in het oogloopende vloedverschijnsels waargenomen , zooals ook 

 in Napier en in Nelson. 



De Australische stranden van de Moreton-baai noordelijk, tot aan 

 Hobarttown op Tasmanië zuidelijk, kwamen eerst den 15<fen Augustus 

 met het aanbreken van den dag onder het bereik van den aardbevings- 

 vloed. In de Moreton-baai herhaalde zich op dezen dag vijfmaal ebbe 

 en vloed , en bij Newcastle aan de Hunter-rivier (60 mijlen ten 



