HET INSLAAN VAN DEN BLIKSEM OP AFLEIDERS. 61 



gemeenschap met den grond gekeerd, zoo springen er alweder vonken 

 uit de spits op den geleider over, evenals bij de twee vorige proef- 

 nemingen. Wordt de geisoleerde bol omgedraaid, zoodat de punt naar 

 den conductor is gekeerd , dan ziet men eveneens vonken uit den conductor 

 op de punt overgaan , evenals tusschen de volgende afbreking in de 

 geleiding naar den grond. 



Nog merkwaardiger is het , dat men krachtige vonken tusschen twee 

 punten kan verkrijgen , door den bol in de derde proefneming te ver- 

 vangen door eene tweede spits met de punt naar de eerste gekeerd. 

 Alsdan ziet men vonken overspringen uit den conductor op den geiso- 

 leerden bol, en uit de spits daarop bevestigd op de spits die in ge- 

 meenschap staat met den grond. Laatstgenoemde proefneming kan weder 

 worden gewijzigd , door de eene punt in den conductor te steken , en de 

 tweede op den geisoleerden bol , naar de eerste gekeerd , overtebrengen , 

 en in hare plaats een knop op den geleider naar de aarde te schroe- 

 ven. Ook bij deze vijfde inrichting van den toestel schieten vonken 

 tusschen twee punten over. 



De afstand, waarop de geisoleerde bol van den conductor, en de ge- 

 leider naar den grond weder van dezen moeten gesteld worden, hangt 

 grootendeels af van de sterkte der elektriseerinachine , dus van de bron 

 der elektriciteit. Worden de twee beweegbare toestellen te ver van 

 den conductor verwijderd, of uiteen geschoven, dan houdt het over- 

 springen van vonken op en wordt vervangen door eene onafgebroken 

 uitvloeiing als pluim of waaier , die gewoonlijk bij punten wordt waar- 

 genomen. 



Het blijkt uit deze proeven, die ik dikwijls heb herhaald, dat er 

 vonken overspringen als er eene afbreking van geleiding tusschen 

 het getroffen lichaam en den grond bestaat, en eene der afbrekingen 

 twee tegenover elkander staande platte of bolvormige vlakken aanbiedt. 

 Onder deze voorwaarden is de plaatsing der punten onverschillig. Men 

 kan het getal van afbrekingen in de geleiding evenals dat der pun- 

 ten vermenigvuldigen , steeds zullen er vonken overspringen , mits eene 

 der afbrekingen door twee niet puntige geleiders begrensd worde. 



Waaraan is het toe te schrijven dat de punt onder die omstandig- 

 heid hare bekende werking verliest? 



Van marum noch puchot geven daarvan eenige verklaring. Naar 

 mijne bescheiden meening ligt de oorzaak in eene wijziging der elek- 

 trische spanning door de overstaande vlakken van de bolvormige ge- 



