78 HET GROENE KLEED DEK AARDE. 



Meer in de laagte zijn hoogere struiken en vormt het eigenaardige krom- 

 hout {Pinus montana) de grens der woudstreek. Lage , bogtig groeijende 

 struikachtige dennen vormen op de meeste hooge gebergten den hoog- 

 sten gordel der wouden, die meestal met de sparren {Abies) begin- 

 nend, allengs tot de dennen {Pinus) en eindelijk in beuken en andere 

 loof boomen overgaat. Maar ook de Alpenrozen met haar donker groen en 

 rood kenmerken den woudzoom. 



Een groot aantal planten van de Alpen wordt ook op andere ge- 

 bergten, op de Pyreneën, de Karpathen en de gebergten van Mid- 

 den-Duitschland aangetroffen, en niet minder in de groote vlakten 

 van Noord-Europa tot aan de Poollanden , en het is moeijelijk na te 

 gaan of de verspreiding van het gebergte naar de vlakte of omge- 

 keerd heeft plaats gehad. Vele verschijnselen echter pleiten voor de 

 oorspronkelijkheid van den plantengroei der gebergten, welke boven 

 de sneeuwlinie reiken, vooral ook de talrijkheid der planten, die daar 

 op plaatsen groeijen, waar de toegangen voor plantenverspreiding let- 

 terlijk zijn afgesloten. Dit feit heeft geleid tot de ontdekking der wet, 

 dat de oorspronkelijk aan eene streek eigenaardige (endemische) plan- 

 ten in dezelfde evenredigheid talrijk zijn, als de hinderpalen voor hare 

 verspreiding. Zoo vindt men weinig endemische planten in Noord- 

 Duitschland, waarvan Nederland, botanisch gesproken, slechts een 

 gedeelte is, hoewel het in de groepering der plantengeslachten en 

 soorten , in hunne verhouding tot elkander , vooral wat het alluviale 

 gedeelte betreft, zeer zeker van Duitschland onderscheiden is. 



Minder talrijk dan op de Alpen, vinden wij die kernen van ende- 

 mische planten op andere gebergten , in Piemont , Tyrol , Karinthië 

 en ook op de Pyreneën. 



Op een door diepe dalen volkomen ingesloten en zelfstandige berg- 

 groep van de Karinthische Alpen bloeit een schoone lichtblaauwe bloem , 

 die in houding met ons senegroen {Ajuga reptans) overeenkomt, eene 

 plant, die nergens anders dan daar, en ook daar slechts op twee plaat- 

 sen gevonden is. Die plant (Wulfenia carinthiaca) was langen tijd be- 

 kend als de eenige soort van haar geslacht , als een zoogenoemde 

 monotype, tot voor weinige jaren een tweede soort in Syrië en een 

 derde op den Himalaya ontdekt is. Zij blijft echter als endemische 

 soort voor die Karinthische berggroep het bewijs, dat daar, op die 

 eenzame, als een eiland ingeslotene hoogten, die werking der natuur 

 heeft plaats gehad, waardoor zich nieuwe plantensoorten vormden. 



