TOT BEPALING VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 93 



om , als hij de lamp vau den eersten ziet uitgaan , zijn eigen lamp uit te 

 dooven , en waardoor de zuiverheid der proef benadeeld wordt. Maar 

 al neemt men nu ook al deze voorzorgen, al stond de proefnemer 50 

 uur gaans van den spiegel af — en op grooter afstand is de proef 

 onmogelijk — dan zou men, zonder betere hulpmiddelen dan die van 

 galilaei, zich te vergeefs inspannen om eenig resultaat te verkrij- 

 gen. Immers een eenvoudige berekening doet zien, dat het dien weg 

 in minder dan l [ SQ() seconde aflegt! 



Wij zullen echter zien dat de tijd en het vernuft die fijnere hulp- 

 middelen heeft verschaft, en dat de proeven van fizeau en die van 

 cornu , met zulk een schitterenden uitslag bekroond , eigenlijk de proef 

 van galilaei zijn, maar met aanwending van al wat de nieuwere 

 waarnemingskunst kon aanbieden. 



Galilaei , de man der ervaring, laat het dus min of meer in 't midden 

 of het licht eene oneindige snelheid bezit of niet. Anders doet descartes , 

 die over dit punt een zeer onwetenschappelijk en allesbehalve juist 

 betoog houdt '. Eigenlijk staat hij hier beneden den man van het 

 zuivere autoriteitsgeloof, want hij voert proeven aan, maar die niet 

 de minste kracht van bewijs hebben en door hem zeer valsch ge- 

 duid worden. Hij beweert met ronde woorden , dat wij er ons in 

 't minst niet over verwonderen moeten, dat het zonlicht, zonder eenig 

 tijdsverloop , van de zon uit tot ons komt. Wij zullen zijne toelichtingen 

 hier achterwege laten , daar deze ons weinig leeren zouden. 



De uitspraak van descartes woog bij vele geleerden van zijn tijd , en nog 

 van later dagen , zwaar. Wij zullen weldra zien , dat er langen tijd eigenlijk 

 aan hare waarheid niet getwijfeld werd, ja dat een overtuigende 

 proef menigeen niet van haar afvallig kon maken. 



II. 



Alle metingen van de constante, die ons bezig houdt, op één na, 

 zijn te Parijs verricht. Zoo ook de eerste van allen , die wij nu gaan 

 mededeelen. 



Fransche sterrekundigen deden in 1670* tot 1675 waarnemingen op 

 de manen van de planeet Jupiter. Met hen werkten twee leden der 

 Académie Royale des Sciences. De een, roemer , was echter een Deen , 



1 Dio-ptricea, Cajjut 1, j 3 (omstreeks 1636). 



