TOT BEPALING VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 95 



van haar binnensten wachter; diens afstand tot het centrum dor planeet 

 bedraagt slechts driemaal de middellijn van den Jupiterbol. Achter 

 dezen bol strekt zich natuurlijk een schaduwkegel uit, daar het don- 

 kere lichaam der planeet het zonlicht onderschept. De genoemde satel- 

 liet moet zich bij eiken omloop in dien schaduwkegel dompelen , en 

 na eenigen tijd — de eclipsen duren ruim 2 uur — daaruit weder te 

 voorschijn treden. De indompelingen volgen elkaar, evenals die uittre- 

 dingen, geregeld na bijna 42 '/<> uur op, den tijd, dien de wachter voor 

 zijn omloop gebruikt. 



Uit de figuur blijkt duidelijk dat men , bij de standen A en C , van 

 de Aarde uit de uittredingen moet kunnen waarnemen. De bewegin- 

 gen grijpen plaats in den zin van het pijltje. Werkelijk is reeds eene 

 kleine kijker voldoende om dit verschijsel aan den nachtelijken hemel waar 

 te nemen , en geen beminnaar der sterrekunde zal zich de moeite beklagen , 

 indien hij zijn werktuig eens voor dat doel opstelt. Vrij plotseling ziet 

 men op eenigen afstand van de heldere schijf der planeet den wachter 

 als een klein schitterend sterretje uit den donkeren grond van den 

 hemel te voorschijn treden , en het oogenblik , waarop dit geschiedt , 

 kan men vrij scherp bepalen. 



Roemee en cassini deden dat eenige malen achtereen en vonden 

 zoodoende den tijd, die twee eclipseinden vaneen scheidt. Indien men 

 nu dezen tijd een genoegzaam aantal malen neemt, kan men gemak- 

 kelijk berekenen op welk tijdstip een latere eclips moet eindigen. Zoo 

 berekenden zij de tijden, waarop zich dit verschijnsel ongeveer een 

 half jaar later moest herhalen. De Aarde stond dan in B, de planeet 

 Jupiter in D. Was nu dat halve jaar voorbij , dan sloegen zij wederom 

 de eclipsen van den wachter gade. Zij bespeurden nu tot hun verwon- 

 dering, dat de einden der eclipsen elkaar wel weder na hetzelfde 

 tijdsverloop van' bijna 42^ uur opvolgden, maar zij hadden allen 

 ongeveer 14 minuten later plaats , dan de oogenblikken , die men door 

 berekening gevonden had! 



Nog vreemder werd het verschijnsel , indien men na verloop van nog 

 een half jaar de waarnemingen weder opvatte. Dan toch troffen de 

 berekende tijdstippen en de waargenomene nauwkeurig met elkaar samen. 



Zooals wij zeiden, werd de verklaring aanvankelijk te vergeefs 

 gezocht. 



Toen stelden de beide astronomen de hypothese op, dat Je "onge- 

 lijkheid" veroorzaakt werd, doordat het licht zich met zekere eindige 



