TOT BEPALING VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 123 



de langste as of middellijn bij allen even groot was, doch waarvan 

 de korte as verschilde, naarmate de ster verder van of dichter bij 

 dien cirkel stond, dien men de ecliptica of zonsweg noemt. De vorm 

 van die ellipsjes bleek hem volkomen gelijk te zijn aan de gedaante , die de 

 jaarlijksche loopbaan der Aarde , van de ster uit gezien , vertoonen zoude. 



Na het hoe moest het waarom gevonden worden. Bradley onder- 

 stelde het eene voor, het andere na. Eerst na lang vergeefsch zoeken 

 vond hij een verklaring in de hypothese van roemer: de snelheid van 

 het licht, gecombineerd met de jaarlijksche beweging der Aarde. Daar 

 de Aarde zich beweegt, moet een kijker, die de lichtstralen eener ster 

 volgens zijn as móet doorlaten, niet zelf de richting dier stralen hebben , 

 maar hij moet uit die richting een weinig afwijken , en wel naar die 

 zijde heen , waarheen de Aarde zich op dat oogenblik beweegt. 1 Evenzoo 

 zal de windvaan van een bewegend schip anders wijzen dan die van 

 een stilliggend vaartuig. Bradley zou zelfs door dit laatste feit , waarop 

 hij bij een wandeling langs den Theems toevallig opmerkzaam werd , 

 op het denkbeeld zijn gekomen van zijn zooeven aangehaalde verkla- 

 ring. • Werkelijk moest het verschijnsel, dat den naam van aberratie 

 ontvangen heeft , tot de Aarde in nauw verband staan , niet alleen om 

 de eigenaardige en stellig slechts schijnbare beweging van alle vaste 

 sterren , maar ook omdat elke ster steeds naar die zijde uit haar ware 

 plaats verschoven scheen, waarheen zich de Aarde bewoog, op het 

 oogenblik der waarneming. 



Wij kunnen , zonder ons te veel in wiskundige zaken te verdiepen , 

 geen volkomen verklaring van dit verschijnsel geven. Maar de hoofd- 

 zaak, de genoemde "verschuiving" moge uit het volgende duidelijk 

 worden , en ons dan tevens blijken , hoe bradley's verklaring roemer's 

 hypothese volledig bevestigde. 



De evenwijdige lijnen in figuur 2 stellen de van een ster komende 

 lichtstralen voor. In plaats van een teleskoop nemen wij een koker, 

 die de stralen in zijn bovenste opening opvangt en volgens zijn as laat 

 passeeren. Daartoe moet deze as nauwkeurig met de richting der stralen 

 samenvallen. Zoo zou ook een kijker met haar as volkomen juist op 

 de ster moeten gericht zijn, als de Aarde stilstond, en wel onver- 

 schillig hoe snel het licht zich voortplant. 



1 JPhil. Transact. No. L"6 H728). 

 3 Hoeper, Bioyraplile , zie bradley. 



