TOT BKPALTNG VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 127 



Aarde en der Maan, met eene hooge nauwkeurigheid de "parallaxis der 

 Zon" afgeleid, die, met den diameter der Aarde verbonden, terstond 

 den afstand Aarde — Zon oplevert. ' Inzonderheid geven de zoo zeld- 

 zame overgangen van de planeet Venus over de zonneschijf gelegenheid 

 om die parallaxis met bijzondere scherpte te vinden , en deze methode 

 is zeker van alle wel de beste. Zulk een overgang zal voor de eerste 

 maal weder plaats grijpen op 8 December 1874. Daarna in 1882 , en 

 dan niet weer voor 2004 ! Het is bekend hoe alle beschaafde staten 

 kostbare en zorgvuldig toegeruste expeditiën zullen uitzenden naar de 

 verschillende punten van het aardrond, waar de overgang van 1874 

 met vrucht kan geobserveerd worden. Ook Nederland blijft ditmaal niet 

 bij andere landen achter, daar zoowel de regeering, als vele weten- 

 schappelijke maatschappijen het hare doen , om de eer van ons land , het 

 vaderland van huygens en kaisee, , op een waardige wijze op te houden. '- 



De laatste overgangen van Venus, in 1761 en 1769 waargenomen, 

 en door encke en powalki in 1824 en 1865 berekend, gaven voor den af- 

 stand Aarde — Zon 153185000 en 148202000 kilometers. Het laatste getal 

 is het beste , maar nog op geen tweehonderdste deel zijner waarde nauw- 

 keurig, en stemt vrij wel overeen met de uitkomsten van andere methoden. 



Er wordt echter geen beter controle verkregen , dan wanneer men twee 

 geheel verschillende methoden toepast , die tot dezelfde uitkomst moeten 

 voeren. Nu kan men uit de snelheid des lichts, in verband met hare verhou- 

 ding tot de snelheid der Aarde in haar baan ook den afstand Aarde — Zon 

 bepalen. Kent men de eerste door eene zuiver physische meting, dan 

 vindt men de snelheid der Aarde door deeling met het getal 10089, 

 dat strüve (zie bladz. 127) uit de aberratie vond. Kent men de snelheid 

 der Aarde , dan is de lengte van haar loopbaan spoedig gevonden , die 

 zij in een jaar tijds doorloopt. En daaruit berekent men den afstand 

 Aarde — Zon. Alles komt op de nauwkeurigheid aan, waarmede de 

 lichtsnelheid gemeten wordt. Wellicht kan men langs dezen weg de 

 parallaxis der Zon scherper bepalen dan door de astronomische metho- 

 den. Ziedaar het belang onzer constante voor de sterrekunde aangetoond. 



Omtrent het wezen des lichts waren de meeninffen der natuurkun- 



1 Men zie de mededccling van Prof. Kaiaer in de Verst, en Mededeel, der Kon. 

 AJcad. afd. Natuurlc. II, 6 p. 48. Ook Alh. der Nat. 18r.fi. afl. 3. 

 - Men zie onderscheiden nommera van dit Alhnni . jaarg. 1873. 



