128 DE VERSCHILLENDE METHODEN ENZ. 



digen verdeeld. Twee theorieën stonden tegenover elkaar. De eene werd 

 door den grooten newton voorgestaan en uitgewerkt, de andere door 

 onzen landgenoot christiaan huygens. Newton hield het licht voor 

 een zeer bewegelijke onweegbare stof, die van de lichtbronnen met 

 groote snelheid naar alle richtingen uitstraalde en de doorschij- 

 nende lichamen doordrong. Huygens hield het voor een trilling van 

 een zeer dunne stof, den licht-ether , die alle lichamen doordringt, en 

 welke in de geheele wereldruimte verspreid moet zijn. De eerste noemt 

 men de emanatie-, de andere de vibratie- of undulatie theorie. 



Welke was de ware? 



De leer van newton vond de meeste aanhangers , zoodat men tot 

 op het laatst der vorige eeuw niet meer aan de undulatie-theorie dacht. 

 Toen ontdekte men echter nieuwe proeven en lichtverschijnselen, wier 

 verklaring naar newtons leer op zijn minst zeer gezocht en ge- 

 wrongen mocht heeten. Men toetste er 'de theorie van huygens aan, 

 en het bleek , dat deze , behoorlijk uitgebreid of gewijzigd , waartoe de 

 nieuwste vorderingen der wiskunde de hand moesten reiken , de ver- 

 schijnselen als noodzakelijkheden kon voorstellen. Ziedaar een schok 

 aan de emanatie-theorie gegeven, waarvan zij zich niet herstellen kon. 

 Maar hoewel na de eerste vijfentwintig jaren onzer eeuw de physische 

 wereld haar geheel liet varen, was er nog een belangrijk tweege- 

 vecht te wachten tusschen beide theorieën, waardoor de strijd voor 

 goed zou uitgemaakt worden. 



Men weet dat een lichtstraal , die schuin uit lucht op water valt , 

 daarin niet in een rechte lijn voortgaat, maar gebroken wordt. Dit 

 grond ver schijnsel moeten beide theoriën verklaren. Zonder bezwaar 

 konden newton en huygens dat doen. De eerste moest dan echter 

 onderstellen, dat het licht zich in het water sneller bewoog dan in de 

 lucht, de tweede moest juist het tegenovergestelde aannemen. Zoolang 

 men nu die snelheden niet rechtstreeks kon meten, was er ook geen 

 definitief vonnis te vellen. Het bleef daarom voor de proefondervinde- 

 lijke natuurkunde eene opene maar zeer belangrijke vraag : beweegt het 

 licht zich sneller in water, of in lucht? Na de lange rust werd het 

 tijd de handen aan 't werk te slaan. Wat er geschiedde in de laatste 

 vijfentwintig jaren moge het vervolg doen zien. 



