TOT BEPALING VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 133 



op proefondervindelijk pkysisch gebied bracht, waar het eigenlijk ook 

 te huis behoorde. Hij opende een nieuw tijdperk in de geschiedenis van 

 deze belangrijke constante. 



VI. 



Terwijl arago de uitvoering van zijn project bleef voorbereiden , en 

 van allerlei deskundigen opmerkingen daarover en voorslagen tot ver- 

 betering daarvan ontving, werd in 1849, dus ruim 11 jaren later, de 

 eerste werkelijke meting van de snelheid des lichts volbracht. De Fran- 

 sche natuurkundige fizeau herhaalde de proef van galilaei , nadat 

 hij deze op geheel origineele wijze zoodanig had veranderd, dat zij 

 met hoop op vrucht kon ingesteld worden. Het voornaamste wat 

 galilaei ontbrak, was een werktuig om kleine tijden te meten. Het 

 draaiend spiegeltje van wheatstone was het eerste van dien aard. Fizeaü 

 gebruikte dit echter niet, maar eene geheel andere inrichting, wel zoo 

 eenvoudig en ruim zoo zeker in haar werking. 



Arago nam veel aandeel in zijn arbeid, en waar eizeau vreesde 

 eenigszins onrechtmatig op een gebied te gaan experimenteeren, wat 

 min of meer arago's eigendom was geworden door zijn voordracht van 

 1838 , daar gaf deze hem volmondig geheele vrijheid van onderzoek , 

 en was hij hem zelfs behulpzaam in het bereiken van zijn doel. l Fizeau 

 diende zijne verhandeling in in de zitting der Academie van 23 Juli 

 1849. Wij zullen zijn eigen verslag eenigermate volgen. 



Wanneer een schijf om een door haar middelpunt gaande as zeer 

 snel ronddraait, is de tijd, dien eenig punt van den omtrek besteedt 

 om een zeer klein boogje te beschrijven, van b. v. Viooo van een § e " 

 heelen omgang, natuurlijk zeer kort. Maakt de schijf een omwenteling 

 per seconde, dan zou die tijd l / ]000 seconde zijn; maakt zij er 100 in 

 elke seconde, dan wordt die tijd Viooooo van een seconde. Is de schijf 

 aan haar rand van rechthoekige tanden voorzien, P in fig 5, dan 

 zal de tijd, waarin de schijf zich over de breedte van een tand of eene 

 tusschem-uinite verplaatst, dezelfde geringe waarde bezitten. In zulke 

 korte tijden legt het licht ook een betrekkelijk korten weg af. In 



1 Comptes rendus XXIX p. 495. en p. 90. 



