TOT BEPALING VAN DE SNELHEID DES LICHTS. 135 



zonden naar de lamp, een ander deel gaat door het glas heen, en 

 wordt door het oog, of door een loupe opgevangen. Het oog ont- 

 waart een lichtend puntje in A, evenals of daar een zwak vonkje 

 geplaatst was. Met lenzen van 6 centimeter middellijn en een af- 

 stand D E gelijk 8 kilometer kon men dit nog duidelijk waar- 

 nemen. 



De getande schijf nu wordt met haar omtrek in A geplaatst. A C stelt 

 haar voor, op den kant gezien. De as was zoodanig met een stelsel 

 van raderen en wijzers verbonden , dat men het aantal omwentelingen 

 der schijf per seconde gemakkelijk kon aflezen. 



Als de schijf in rust is , neemt het oog onafgebroken het licht waar 

 in A. Evenzoo als de schijf niet snel draait. De stralen, die door een 

 zekere tusschenruimte tusschen twee tanden ontsnappen, zijn namelijk reeds 

 tot B gekomen en weder terug , voordat die ruimte merkbaar verplaatst 

 is. Bij snellere draaiing vangt echter de tand, die op de tusschen- 

 ruimte volgt , een gedeelte van het licht op , dat van B terugkomt. Is 

 de omwenteling zoo snel dat in den tijd, dien het licht besteedt om 

 den weg A B heen en weer te doorloopen, de open ruimte, waardoor 

 het vertrokken is , juist door den op die ruimte volgenden tand is 

 vervangen , dan is de onderschepping volkomen , en dringt geen enkele 

 straal tot het oog door. Het lichtende puntje in A tot dien tijd gezien 

 is zwakker geworden, en is nu geheel verdwenen. 



Fizeau nam deze verduistering waar, terwijl het rad 12,6 omwentelingen 

 per seconde maakte. Bij toenemende omwentelingssnelheid kwam het licht 

 weder te voorschijn, totdat het bij nog snelleren gang van de schijf ten tweede 

 male geëclipseerd werd , en zoo kon hij een derde en vierde verduistering 

 verkrijgen. De schijf droeg 720 tanden en evenveel tusschenruimten. Als 



nu de schijf ééne omwenteling per sec. maakt, zal de schijf zich in - — — - 



seconde over de breedte van een tand hebben verplaatst. In dien 

 tijd, d. i. in '/ mo seconde heeft zich dus de tand in de plaats van de 

 voorgaande opening gesteld. Bij 12,6 omwentelingen per sec. wordt dit 



- z= sec. In dien tijd had dus het licht den weg A B heen 



12,6x1440 18144 J 



en weer doorloopen. De schijf en de waarnemer bevonden zich te Su- 

 resnes bij Parijs, de lens E en de spiegel B op den bekenden Mont- 

 martre. De afstand AB was slechts ruw gemeten geworden en be- 

 vonden 8633 meters te bedragen. In eene seconde doorloopt dus vol- 



