154 



DE VERSCHILLENDE METHODEN 



eclipswaarnerningen worden door hem aan de berekening onderworpen. 

 Zijn uitkomst vermelden wij hieronder. 



Meer vertrouwen wekt de bepaling door de aberratie des lichts. De 

 verbazende verfijning onzer astronomische meetwerktuigen draagt daar- 

 toe bij. De plaatsbepaling van vaste sterren aan den hemelbol kan 

 met groote scherpte geschieden. Men kan zooveel sterren uitzoeken als 

 men verkiest, en dus de waarnemingen vermenigvuldigen. 



Beide methoden geven de snelheid des lichts echter niet uitgedrukt 

 in een of anderen aardschen maatstaf, b. v. in kilometers per seconde , 

 zij leveren slechts den tijd, waarin het licht der Zon de Aarde be- 

 reikt , en dus de snelheid des lichts in dezen afstand als eenheid. Om 

 de uitkomsten , volgens haar verkregen , met die van de zuiver phy- 

 sische proeven van fizeau, foucault en cornu te vergelijken, moet 

 men genoemden afstand in kilometers kunnen overbrengen. Dit is wel 

 mogelijk , maar ook slechts , zooals wij zagen , met zekeren graad van 

 nauwkeurigheid. Uit de beide laatste Venusovergangen (1761 en 1769) 

 leidden hansen , leverrier , winnecke , powalki , stone en hall dien af- 

 stand af. Het gemiddelde daarvan is 19.890.300 geographische mijlen, 

 of 147.335.300 kilometers. Deze waarde kan echter nog ruim 200.000 kilo- 

 meters grooter of kleiner zijn. 1 Laten wij haar als de juiste aannemen. 

 Vereenigen wij haar met de door roemer en bradley of hun navol- 

 gers gevonden getallen , dan kunnen wij het volgende tafeltje samen- 

 stellen. Do tweede kolom daarvan bevat de tijden, waarin volgens de 

 in de eerste kolom genoemde waarnemers het licht der Zon de Aarde 

 bereikt. De derde kolom geeft de snelheid dos lichts, verkregen door de ge- 

 noemde tijden op den zooeven meegedeelden afstand Zon- Aarde te deelen. 



WAARNEMING VOLGENS 



gemeten tijd. 



snelheid des lichts. 



I. Methode roemer. 





Kilometers. 



KOEMER. 



11 min. 



223240 



Delambre. 



8 „ 13 sec. 



298850 



II. Methode bradley. 







Bradley. 



8 „ 12 „ 



299460 



Struve. 



8 ,, 18,2,, 



295730 



1 Der Vorübergang der Vernts von Dr. F. schorr p. 97. 



