NAAH AANLEIDING VAN EEN HANGEND VRAAGSTUK. 173 



gronden te hebben, zoo goed als de Amerikaansche roodhuiden op de 

 hunne. Waar de bevolking alleen van het vleesch van gedoode dieren 

 leven kan, gelijk in het hooge Noorden de Eskimo's, zoude deze ge- 

 sommeerd worden te vertrekken of van honger om te komen. 



Tot zulke uitersten willen echter zij, die zich dierenbeschermers noemen, 

 niet vervallen. Zij stemmen toe dat het geoorloofd is dieren te dooden 

 om hen als spijs en tot kleeding te gebruiken, doch onder voorwaarde 

 dat die dood zoo zacht mogelijk zij. Als of ooit een gewelddadige dood 

 zacht, zonder pijn zoude zijn! Maar, antwoorden zij, niet wij dooden 

 de dieren, niet wij storten hun bloed, niet wij doen hun direct pijn. 

 Erbarmelijke uitvlucht. Dat woordje direct herinnert aan het bekende 

 ecclesia abhorret a sanguine der inquisiteurs , die de uitvoering der vree- 

 selijkste straffen waartoe zij de ketters veroordeeld hadden, aan den 

 wereldlijken arm opdroegen , onder de huichelachtige bewering , dat de 

 kerk een afkeer had van bloedstorting. 



Ik beken , mijne heeren dierenbeschermers , dat ik , het bovenstaande 

 nederschrijvende , zeer geneigd ben U een foei ! toe te roepen ; hoe durft 

 gij u achter dergelijke drogredenen verschuilen, waarmede gij niemand 

 kunt verblinden dan wellicht u zelven! Ik kan eerbied hebben voor 

 geloofshelden , die als martelaren stierven, al is hun geloof ook lijn- 

 recht met het mijne in strijd. Zelfs voor de Indische Fakirs , waarvan 

 ik in een vorig opstel gewaagde , gevoel ik eerbied , want er behoort 

 groote moed , volharding en zelfverloochening toe , om zoo te leven 

 als zij doen. Maar voor uwe halfheid heb ik niet den minsten eerbied , 

 en ik ontzeg u alle recht om u als voorbeelden ter navolging te stel- 

 len. Gij houdt u voor beter dan anderen , alleen omdat uw zenuwge- 

 gestel zwakker is , omdat het zien van bloed u een flauwte doet krijgen 

 en het denkbeeld van pijn u een rilling op het lijf jaagt. Neen , vergunt 

 mij het u zonder omwegen te zeggen , gij zijt niet beter dan anderen , 

 maar alleen medelijden der , en wel alleen in den woordelijken zin. Het 

 medelijden is echter geen deugd; het is eene neiging, eene aange- 

 boren eigenschap ; het behoort tot hetgeen men het temperament noemt. 

 Vrouwen zijn van nature medelijdender dan mannen , — en wij zouden 

 voorwaar niet gaarne wenschen dat het anders ware , — maar zal iemand 

 daarom in goeden ernst beweren dat de man door zijnen geheelen 

 aanleg beneden de vrouw staat, al zeide vader Cats ook: 



En desalniettemin en evenwel nogtana 



Ziju toch de vrouwen schoon en beter don de mans. 



