NAAR AANLEIDING VAN EEN HANGEND VRAAGSTUK. 175 



geringste, is voorzeker eene afschuwelijke eigenschap. Indien het waar 

 ware dat personen die vivisectiën doen of bijwonen daardoor wreed 

 worden , dan zoude de vraag in ernstige overweging moeten genomen 

 worden of de verkregen winst in kennis wel opweegt tegen het ver- 

 lies dat het gemoed daarvan ondervindt. Zij die de vivisectiën ver- 

 oordeelen, doen zulks dan ook voornamelijk op dien grond. Hebben 

 zij recht daartoe? Ik geloof niet in het minste. Zij kunnen zich niet 

 beroepen op eigen ondervinding, maar zij gaan van de onderstelling 

 uit dat het wel zoo zijn zal, zonder daarvoor eenig bewijs aantevoe- 

 ren. Ik nu , die wel van ondervinding spreken kan , geef hun de 

 verzekering, dat zij zich daarin geheel bedriegen. Niemand die niet 

 reeds van nature of door opvoeding een boos gemoed heeft , dat behagen 

 schept in het leed van andere levende wezens , zal door het doen of 

 het zien eener vivisectie wreed worden. Ik heb vivisectors gekend, 

 die de zachtzinnigheid en goedhartigheid in persoon waren , die een 

 vlinder of spin, welke toevallig binnen'shuis waren geraakt, met 

 voorzichtigheid, om het diertje niet te kwetsen, zouden opgenomen en 

 naar buiten gebracht hebben. 



Een weinig menschenkennis lost deze schijnbare tegenstrijdigheid 

 gemakkelijk op. Een physioloog of anatoom die zich voorneemt eenig 

 onderzoek op een levend dier te doen, weet zeer goed dat eene vivi- 

 sectie altijd een zeer ernstige zaak is. Hij gaat daar niet toe over uit 

 lust of liefhebberij , maar met een bepaald doel voor oogen. Het is 

 dit doel dat uitsluitend zijne gedachten bezig houdt; de vivisectie 

 is alleen het middel otn het te bereiken. Zij die niet weten wat 

 wetenschappelijk onderzoek eigenlijk is, kunnen zich bezwaarlijk eene 

 voorstelling vormen van de gemoedsstemming waarin elk onderzoeker, 

 ook die welke onderzoekingen op levende dieren doet, verkeert, hoe 

 zijn geheele ziel alleen gericht is op één punt, namelijk op de beant- 

 woording der vraag, waartoe het onderzoek ondernomen is. Hij heeft 

 al gedaan wat in zijn vermogen stond, om aan het dier, dat de 

 kunstbewerking ondergaat, noodeloos lijden te besparen, maar nu 

 ook is het voor hem een voorwerp , een werktuig geworden , dat hem , 

 evenals een physisch of chemisch instrument, zekere verschijnselen 

 vertoont, die hij met gespannen aandacht gadeslaat, zonder zich te 

 laten afleiden door andere gewaarwordingen, waardoor ook zijn zenuw- 

 gestel zoude kunnen worden aangedaan, zijn hand minder vast, zijn 

 blik minder scherp, zijne denkkracht minder op één punt geconcen- 



