176 EENE PSYCHOLOGISCHE STUDIE 



treerd zoude worden, en zoo het gunstige oogenblik voor de waar- 

 neming zoude kunnen voorbijgaan of het lijden des diers zoude wor- 

 den verlengd. 



Het is er verre af dat ieder, al bezit hij ook de noodige kennis en 

 de gave .van onderzoek in het algemeen, tot zulk eene inspanning in 

 staat zoude zijn. Daartoe behoort een krachtige geest, eene groote 

 mate van zelfbeheersching en eene vastheid van wil om zijn zenuw- 

 gestel onder bedwang te houden , die slechts aan weinigen eigen zijn. 

 Het is volkomen waar, hetgeen de schrijver van Een paar bedenkingen 

 mededeelt , — hetgeen hem trouwens alleen uit een partikulier gesprek 

 bekend kan zijn, — dat ik zelf het nooit over mij heb kunnen ver- 

 krijgen eene vivisectie op een warmbloedig dier, zoogdier of vogel, 

 te verrichten. Ik weet echter zeer goed, dat dit niet anders dan eene 

 zwakheid van mij is en ben er zeer ver af mij daarom beter, mede- 

 lijdender, te gelooven dan andere mijner ambtgenooten , die deze 

 zwakheid weten te overwinnen. 



Ik kan niet verwachten en verwacht ook niet dat al mijne lezers 

 zich in den bovengeschetsten gemoedstoestand zullen kunnen verplaat- 

 sen. De zaak is hun te vreemd, te afschuwelijk. Ik duid hun dit vol- 

 strekt niet ten kwade en vind dit zelfs volkomen begrijpelijk. Maar 

 ik meen te mogen vragen: ware het niet verstandiger en meer in 

 overeenstemming met de ware liefde, die niet bij voorkeur de dieren 

 maar ook de menschen omvat, zich bescheidenlijk te onthouden van 

 over zaken , waarvan men geen begrip heeft , en over personen , wier be- 

 weegredenen men niet bevroeden kan, een voorbarig oordeel uitte- 

 spreken, waardoor deze in de oogen van het publiek met een zwarte 

 kool worden geteekend? 



Er is evenwel een bij het groote publiek iets beter bekend terrein , 

 waarop zich de kwestie aangaande het verband tusschen wreedheid en 

 vivisectie laat overbrengen. Ook op menschen worden dagelijks vivi- 

 sectien verricht, somtijds veel akeliger en vreeselijker dan die welke 

 ooit op dieren ondernomen worden. Wordt een chirurg daardoor wreed ? 

 Het schijnt inderdaad dat de schrijver van Een paar bedenkingen het 

 daarvoor houdt. Althans hij zegt: dat reeds gasthuis-praktijk als ver- 

 hardend voor jonge heelmeesters wordt beschouwd. Dat woord verhar- 

 dend is karakteristiek. Het onthult veel wat anders moeilijk doorschouwd 

 zoude worden ; het doet ons eenen iets dieperen blik werpen in de ziel der- 

 genen , die , omdat zij geen leed kunnen zien , zonder dat hun de tranen 





