178 EENE PSYCHOLOGISCHE STUDIE 



en toch heb ik u, in eenen tijd toen nog geen chloroform of ander be- 

 dwelmingsmiddel bekend was, de vreeselijkstê operatien met de grootst 

 mogelijke bedaardheid en kalmte zien verrichten, zoowel met het koude 

 staal als met het nog veel verschrikkelijker rood gloeiend brandijzer. 

 Wilde ik de zenuwen mijner wellicht al te gevoelige lezers niet sparen , 

 dan zoude ik tooneelen kunnen schetsen, waarbij elke vivisectie een 

 weinig beteekenend schouwspel is, en welker beschrijving alleen hun 

 de haren zouden doen te berge rijzen. 



Tot dusver heb ik met geen woord gesproken van het belang dat 

 de wetenschap bij de zaak , die ons hier bezig houdt , heeft , en ik zal 

 daar ook verder over zwijgen. Het groote publiek weet van physiolo- 

 gie weinig of niets af, en ook hier geldt het: onbekend maakt onbe- 

 mind. Wij zullen dus de wetenschap als wetenschap terzijde laten lig- 

 gen , alleen voor haar die achting vragende , waarop zij bij alle be- 

 schaafde volken aanspraak heeft, en die haar dan ook door de dieren- 

 beschermers niet ontzegd wordt, al openbaart zich die achting dan 

 ook op eene tamelijk zonderlinge wijze in de poging om voogdij te 

 oefenen over de mannen die hun leven aan hare beoefening en uit- 

 breiding wijden. 



Wat het groote publiek echter wel begrijpen kan is, dat elke vor- 

 dering in de physiologie , d. i. in de kennis der levensverschijnselen , 

 ook eene vordering der praktische geneeskunde is. Een geneesheer , die 

 geen grondig physioloog maar slechts een recepten schrijvend empiri- 

 cus is , loopt groot gevaar van een kwakzalver te worden , die met 

 zijne kunst meer kwaad dan goed doet. De betere inzichten , welke 

 men in den loop der laatste halve eeuw omtrent de behandeling van 

 vele ziekten verkregen heeft, is men, hetzij rechtstreeks of middellijk 

 aan vivisectien en andere proeven op dieren verschuldigd; nieuwe ge- 

 neesmiddelen en genees-methoden worden het eerst op dieren beproefd ; 

 om de werking der vergiften te leeren kennen en zoo de beste tegen- 

 giften te kunnen opsporen, worden proeven op dieren genomen, die 

 dikwijls daaronder bezwijken, maar waardoor ook niet zelden het 

 middel ontdekt wordt om later een of meer evenmenschen het leven 

 te redden. 



Een ultra-dierenbeschermer, gelijk de meergenoemde schrijver, moet 

 ook hier de vivisectien afkeuren , want , — - zegt hij , — het doel hei- 



