NAAK AANLEIDING VAN EEN HANGEND VRAAGSTUK. 179 



ligt de middelen niet , en het middel is per se slecht en ongeoorloofd. 

 Zoude hij er zoo over blijven denken, wanneer hij , ziek zijnde , vernam 

 dat het middel , waardoor hem de gezondheid , wellicht het leven ge- 

 schonken wordt , door eene vivisectie ontdekt is ? 



Waarschijnlijk zullen er onder mijne lezers , die mij tot dusverre zijn 

 gevolgd , sommigen zijn die mij te gemoet voeren : wij keuren ook niet 

 alle vivisectien af; het is alleen tegen het misbruik hetgeen er van 

 gemaakt wordt, dat wij opkomen. 



De mogelijkheid van misbruik ontken ik volstrekt niet. Er is niets 

 ter wereld, ook het edelste en beste, dat niet misbruikt kan worden. 

 Alleen meen ik te mogen vragen : wie zal beslissen waar het goede 

 gebruik ophoudt en het misbruik begint? Er zullen er zijn die vivi- 

 sectien in het algemeen voor misbruik verklaren , anderen die meenen 

 dat elke vivisectie geoorloofd is , zoodra deze met een in hun oog goed 

 doel , al is dit op zich zelf ook nog zoo weinig beteekenend , on- 

 dernomen wordt. Tusschen deze beide uitersten is plaats voor allerlei 

 trappen. 



Slechts omtrent één punt zullen allen het eens zijn , dat men aan 

 de dieren geen noodelooze pijn moet veroorzaken. De ontdekking der 

 middelen om de dieren te bedwelmen door inademing van ether of 

 chloroform, door opium-inspuiting , is dan ook niet enkel voor de 

 dieren die aan eene vivisectie worden onderworpen , maar tevens voor 

 de physiologen die de vivisectien doen , eene groote weldaad geweest. 

 Ook hun taak , even als die der chirurgen , is daardoor veel minder 

 pijnlijk en bezwaarlijk geworden. Er zijn echter gevallen, waarin die 

 middelen niet kunnen worden toegepast. Het is bepaaldelijk bij dezen 

 dat ruimte tot twijfel overblijft. Onder de physiologen zelvcn zijn er 

 die daaromtrent verschillend deuken. Niet dat één hunner eene pijn- 

 lijke vivisectie in het algemeen zoude afkeuren , want daartoe weten 

 allen te goed hoevele der voor de wetenschap en de praktijk hoogst 

 gewichtige vraagstukken alleen langs dien weg kunnen worden beant- 

 woord. Maar de een zal meenen dat men daartoe eerder mag en moet 

 overgaan dan de ander. Dit hangt af van het standpunt waarop men 

 zich plaatst bij de beoordeeling van ieder bijzonder geval. Ook lijdt 

 het geen twijfel dat daarop het temperament invloed uitoefent. Perso- 

 nen van eene gevoelige mttuur zullen daartoe moeielijker kunnen I *« - 



