182 EENE PSYCHOLOGISCHE STUDIE 



onmogelijk zoo kan slagen , dat allen deze als in alle gevallen geldig zullen 

 erkennen. Eigenlijk moet elk voorkomend geval in het bijzonder worden be- 

 oordeeld, en die beoordeeling komt alleen en uitsluitend toe aan de man- 

 nen die voor de wetenschap en het onderwijs leven , want zij alleen 

 bezitten de daartoe onmisbare kunde en ervaring. Niemand anders dan 

 zij zelven kan beslissen of in een gegeven geval eene vivisectie geoor- 

 loofd is of niet. Daarmede blijft natuurlijk de mogelijkheid bestaan 

 van hetgeen anderen een misbruik maken van de erkende bevoegdheid 

 zullen noemen. Hiertegen is echter even weinig te waken als tegen 

 het misbruik maken van het recht van vereeniging en van het geza- 

 menlijk aanbieden van adressen aan de regeering, om hare inmenging 

 te verzoeken in zaken die tot het gebied van ieders bijzonder geweten 

 behooren. 



Ik zoude hiermede kunnen eindigen, ware het niet dat ik mij ver- 

 plicht voelde nog een paar woorden aan het gezegde toe te voegen. 



Het eerste betreft mijn eigen persoon. De schrijver van Een paar beden- 

 kingen heeft van mijne woorden in het Haagsche Dagblad een gebruik ge= 

 maakt dat ik voor ongeoorloofd houd. Ik vergeef hem gaarne de kleine coup 

 de patte , die gemakkelijk genoeg te pareeren is , maar ik moet hem toch 

 verzoeken later , wanneer hij ooit weder de pen tegen mij mocht opvatten , 

 geene woorden uit hun verband te rukken. Daarom herstel ik dit verband 

 nog hier. Op eene beschuldiging van hooghartigheid in een artikel in het 

 Dagblad heb ik geantwoord: "ja ik ben hooghartig, zeer hooghartig 

 zelfs , waar het de eer der wetenschap en van hare beoefenaars geldt." 

 Het is duidelijk dat dit laatste gedeelte der zinsnede, waardoor het 

 woord hooghartig nader gedefinieerd wordt, aan den schrijver geheel 

 ontsnapt is. Voor hem is hooghartigheid van gelijke beteekenis met 

 hoogmoed, en zoo moet het ook aan zijne lezers voorkomen, die de 

 bewuste artikeltjes in het Dagblad niet hebben gelezen. 



Hooghartig is degeen die van zich of van anderen die met hem 

 hetzelfde bedoelen, eene onverdiende beschuldiging afwerpt, waardoor 

 hij of zij zich in hunne eer gekrenkt achten, en die aan niemand 

 dan aan zijne pairs het recht toekent om zijne handelingen als leeraar 

 der wetenschap en de daartoe leidende motieven te beoordeelen. 



Hoogmoedig zijn zij die, al nemen zij nog zoo zeer den toon der 

 nederigheid aan , in den waan verkeeren van beter dan hunne mede- 



