NAAR AANLEIDING VAN EEN HANGEND VRAAGSTUK. 183 



nienschen te zijn, en zich daarom gerechtigd achten hun üené ver- 

 maning te geven of te doen geven. En hoogmoed leidt tot heersch- 

 zucht , wanneer men daartoe de hulp van het staatsgezag inroept. 



De schrijver deelt ook mede dat mij door dierenbeschermers avances 

 zijn gedaan en uitnoodigingen om keunis te nemen van de bescher- 

 mingszaak en mij bij haar aan te sluiten. Die avances hebben alleen 

 bestaan in eene herhaalde en dringende uitnoodiging om in het tijd- 

 schrift Androcles te schrijven. Daargelaten of mijn reeds zeer bezette tijd 

 mij zulks zoude hebben veroorloofd , ontveins ik echter geenszins dat een 

 ander bezwaar mij heeft weerhouden aan die uitnoodigingen gehoor 

 te geven. Ik heb te lang geleefd en te veel ondervinding en menschen- 

 kennis opgedaan , om geene voorzichtigheid geleerd te hebben , waar het 

 er op aan komt zich aan te sluiten aan anderen , met wie men wel is 

 waar bereid is tot een zekere grens mede te gaan , maar geenzins om 

 zich daarbuiten te laten medesiepen om ten slotte te belanden op een 

 weg, waarvan men weet dat hij verkeerd is. De heethoofdige ijveraars 

 in zulke vereenigingen zijn altijd , zonder het te willen , de grootste 

 vijanden hunner eigene zaak. Toen de laatste uitnoodiging tot mij 

 kwam , was reeds de zaak der vivisectie in de vereeniging ter sprake 

 gebracht. Ik heb toen ernstig gewaarschuwd tegen eiken onberaden 

 stap , maar zonder vrucht. Of die waarschuwing , welke plaats had in 

 een tamelijk langdurig gesprek over dit onderwerp , tot het Bestuur 

 der Vereeniging is doorgedrongen , is mij wel is waar onbekend , maar 

 ik heb toch reden het te vermoeden. Trouwens ik kon ook niet ver- 

 wachten dat zulk eene waarschuwing veel baten zoude. Ijveraars 

 storen zich niet aan zulke waarschuwingen , die hun zelfs verdacht 

 voorkomen. Welnu, het eenige dat zij thans bereikt hebben, is dat 

 door dien onberaden ijver aan de zaak- der dierenbescherming in ons 

 vaderland groote afbreuk is gedaan. Men geloove vooral niet dat liet 

 voor mij eene aangename taak is geweest daartoe mede te werken , 

 door duidelijk in het licht te stellen waartoe die onberaden ijver voert 

 en hoe troebel de bronnen zijn, waaruit hij ontspringt. Het tegendeel 

 is waar , en het zoude mij leed doen , wanneer de gevoerde strijd een 

 ander resultaat had dan de Vereeniging te doen inzien dat, wil zij 

 nut stichten , zij noch moet streven naar het onbereikbare , noch zich 

 begeven op een terrein waarop zij slechts een zeer eenzijdigen blik 

 kan werpen. 



In de zaak der dierenbescherming is een uitmuntende kern, maar 



