HOE DE PLANTEN EEIZEN. 195 



nieuw onderzoek prikkelen; zij moge het aspunt zijn, van 't welk ons 

 godsbegrip uitgaat; zij moge een boek zijn, fraaier en onderhouden- 

 der dan eenig ander , toch zij ze ons nog meer : ze zij ons aller dier- 

 baar en geliefd ouderlijk tehuis, waar niemand, tenzij tot zijn schande 

 en schade , vreemdeling mag wezen." l 



Men behoeft dunkt mij niet lang te aarzelen om aan deze woorden 

 meer dan oratorische waarde toe te kennen. 



Hoe echter zal hij, die tijd, gelegenheid, lust noch aanleg heeft 

 voor wetenschappelijk onderzoek, zich daar werkelijk ooit goed thuis 

 kunnen gevoelen? Hoe den weg te vinden in die verschillende afdee- 

 lingen , die men met de namen : botanie , zoölogie , mineralogie , geologie , 

 chemie, en zoo meer bestempelt? De gedachte daaraan alleen is reeds 

 voldoende om iemand met een niet ontwikkeld verstand geheel van 

 den weg te helpen. 



Maar al die namen, en nog een aantal andere , behoeven inderdaad 

 niemand af te schrikken, want zooveel kennis van die verschillende 

 vakken is voor het hier beoogde doel niet noodig. Men trachte 

 slechts zich eenigermate vertrouwd te maken met wat ik zou wil- 

 len noemen het "alphabet der natuur", al is 't maar met dat der 

 kapitale letters; met die algemeenheden namelijk, die 't meest de 

 opmerkzaamheid trekken, en die tot het nasporen van bijzonderheden 

 opwekken. Dan volgt het overige als van zelf. 



Ik stel mij thans weder voor den lezer hierbij , voor zoover dit binnen 

 mijn bereik ligt , behulpzaam te zijn. Het zal dan, hoop ik, weldra blijken 

 hoe men , bij zulke beschouwingen met algemeenheden aanvangende , als 

 vanzelf geleid wordt tot die bijzonderheden , welke daarop betrekking 

 hebben, zonder dat het in 't minste noodig is daar een vermoeiende 

 studie van te maken. Het blijve ontspanning, maar van een verede- 

 lenden en in de hoogste mate opwekkenden aard. 



Het is wederom het plantenrijk, in den vol sten zin des woords 

 onuitputtelijk in dit opzicht , dat mij hiertoe de stof zal leveren. Dat 

 ik mij in geenen deele voorstel het woord te voeren tot diegenen , die 

 de plantkunde tot hun vak van studie maakten, zullen zij zelven 't 

 best begrijpen. Het in 't midden latende of ik in staat zou zijn dezen 



1 E. A. Rossmüssler , Microscopische Sliclce in. den intiem Bau und das Leben 

 der Oewachse ; stenograpbisch niedergeschrieben von eouis saaefeld, Leipzig. Herrn. 

 Costenoble. 1852. bl. 3 en 4. 



