202 HOE DE PLANTEN REIZEN. 



Ook hier dus geene stellige bewering , wijl 't hiertoe nog aan afdoende 

 bewijzen ontbreekt, maar toch de onbewimpelde verklaring eener waar- 

 schijnlijkheid , gegrond op feiten , die bijna voor bewijzen kunnen 

 gelden. 



Dit zij nu hoe het wil , zeker is het dat de Natuur in den loop der 

 tijden bijzondere middelen moet gebezigd hebben ter bevolking der 

 aarde met de groene en bloemrijke plantenwereld. Onderscheidene dier 

 middelen zijn ons met zekerheid bekend, maar zeer mogelijk, ja waar- 

 schijnlijk is het ook, dat sommige daarvan ons onbekend bleven, wijl 

 zij öf door bijzondere omstandigheden ophielden te werken, of aan 's men- 

 schen opmerkzaam onderzoek ontsnapten. Welke deze waren, hiernaar 

 kunnen we slechts met meer of minder waarschijnlijkheid gissen. Maar hoe- 

 ver wij 't daarmede nu ook mogen brengen, en ofschoon wij bekend zijn met 

 een aantal middelen die ertoe leidden om dat doel te bereiken , als wij be- 

 denken hoe volkomen dit bereikt werd , dan moeten wij wel tot een slotsom 

 komen die den materialist , als hij zuiver objectief wil blijven , dwingt om 

 wat water in zijn wijn te doen , terwijl de naturalist , zoo vaak ten onrechte 

 met dezen gelijk gesteld , en — want dat gaat in een moeite door — 

 van ongodsdienstigheid , om geen ander woord te bezigen , beschuldigd , 

 zich ook hier weer van hem afscheidt, om zich aan zijne bewondering 

 der feiten over te geven , juist wijl 't hem onmogelijk is de oorzaken 

 volkomen te ontsluieren! — 



Alvorens over te gaan tot de bespreking der middelen, welke aan de 

 Natuur ten dienste staan ter verspreiding van de planten over de aard- 

 oppervlakte, wil ik hier nog kortelijk het een en ander doen vooraf- 

 gaan, dat daarmede in veiband staat. 



Ik merkte reeds op dat , inzonderheid tengevolge der verschillende kli- 

 maten , alle plantensoorten zekere geographische grenzen hebben , die zij 

 gewoonlijk niet kunnen overschrijden. Wel breiden zij zich, somwijlen 

 gedurende geruimen tijd, en zelfs op vrij aanzienlijke afstanden, ook 

 daarbuiten uit, maar dan worden zij toch ten laatste steeds door de 

 eene of andere omstandigheid weer daarbinnen teruggedrongen. 



Is echter een plant , 't zij door bekende of door onbekende oorzaken , 

 op zeer aanzienlijken afstand van hare oorspronkelijke groeiplaats weg- 

 gevoerd, naar een ander werelddeel b. v., dan kan het gebeuren dat 

 zij daar onder toestanden geplaatst is, die gunstiger voor haren groei 

 zijn, dan in dichterbij gelegen landen, zoodat zij zich er ongemerkt 

 voortplant, en men ten laatste, onbekend met de oorzaak en 't middel 



