226 HOE DE PLANTEN REIZEN. 



Eén enkel bewijs hiervoor zij te dezer plaatse voldoende. Dit heeft 

 betrekking op een zeer fraaie plant van Noord-Amerikaanschen oor- 

 sprong, maar die reeds tegen het midden der 17e eeuw in Europa 

 ingevoerd en dus een oude burgeres der tuinen is. Dr. schür deed 

 aangaande het verwilderen van deze plant niet lang geleden de volgende 

 inderdaad interessante mededeeling: "In 1830", zegt hij, "vond ik, bij gele- 

 genheid eener botanische excursie in het Prater (te Weenen) op een voor 't 

 publiek gewoonlijk ontoegankelijke plaats, aan den oever van een klein 

 vijvertje, in de schaduw van hooge Abeelen en Wilgen, ongeveer een 

 twintigtal planten van Rudbeckia laciniata, in gezelschap van Senecio 

 sarracenicus (het lancetbladig Kruiskruid), prachtig in bloei. 

 Verscheidene jaren achtereen bracht ik deze vluchtelinge uit een daar- 

 tegenover gelegen tuin een bezoek, en schepte vermaak in den krach- 

 tigen groei en de snelle vermenigvuldiging dezer sierlijke plant. — In 

 1840 vond ik er reeds verscheidene honderden, dicht opeengedrongen, 

 zoodat zij daar de inheemsche planten genoegzaam verdrongen en het 

 Kruiskruid zich er als 't ware slechts aarzelend meer tusschen waagde. 

 Na dien tijd heb ik verscheidene jaren achtereen Weenen verlaten en 

 verbleef ik in Bohème, Hongarije en Zevenbergen, alwaar ik deze 

 Noord-Amerikaansche plant op verscheidene plaatsen verwilderd aan- 

 trof. — Toen ik, in 1854, te Weenen teruggekeerd was, gold mijn 

 eerste bezoek in het Prater inzonderheid de Rudbeckia laciniata. De 

 plek waar zij groeide had inmiddels een aanmerkelijke verandering 

 ondergaan, maar, niettegenstaande het bosch gekapt was, stonden hier 

 toen duizenden exemplaren dezer plant in vollen bloei , die aan deze 

 streek een vreemd voorkomen gaven. Tot in 1868 heb ik haar hier 

 vaak gezien, en ik geloof niet, dat zij er gemakkelijk meer zal uit te 

 roeien zijn." l Dezelfde schrijver vermeldt nog verscheidene voorbeelden 

 van de verwildering dezer plant, die ik hier echter niet noodig acht 

 mede te deelen. 



De mensch inzonderheid was in dit opzicht ten allen tijde, bewust 

 en onbewust, vrijwillig en onvrijwillig, een krachtig werktuig in de 

 hand der Natuur. 



Ik zeg ook onbewust en onvrijwillig; want, hoe vreemd dit ook 

 moge klinken , toch oefende hij wellicht juist aldus den meesten invloed 

 hierop uit. 





1 Oesterreichische Botanische Zeitschrift, 1872. pag. 88. 



