HOE DE PLANTEN REIZEN. 235 



naamde kleinigheden ; ja, dan blijken deze meestal de metselsteenen te zij n, 

 waaruit het fundament is samengesteld, op hetwelk het geheele gebouw rust. 



Dan toch leeren wij meer de natuur kennen als een groot huisgezin , 

 waarin alle leden hunne taak te vervullen hebben, maar die daarbij 

 allen wederkeerig van elkaar afhankelijk zijn. 



Wij zien dan hoezeer lucht en water, hoezeer de plant, het dier en 

 de mensch overal met elkaar samenwerken. — Het ééne deel van een 

 groot werktuig werkt anders dan het andere ; het ééne rad doet vijftig 

 slagen in den tijd dien een ander voor één omgang behoeft, maar zij 

 brengen alle te samen datgene te weeg, wat de vervaardiger zich er- 

 mede ten doel stelde. 



Ik vestigde hierboven de opmerkzaamheid mijner lezers hierop, hoe spoe- 

 dig een plek gronds , wanneer die aan zichzelf, d. i. aan de Natuur , over- 

 gelaten blijft, met een heirleger van verschillende planten bevolkt 

 wordt, hoe de inlandsche gewassen eener landstreek steeds meester 

 pogen te blijven van het terrein, en deze derhalve de plaats, waar zij 

 zich voor goed gevestigd en zich sedert jaren uitgebreid hebben, niet 

 licht zullen verlaten. 



Inderdaad verdwijnen de inlandsche planten in den regel niet van 

 plaatsen, waar zij eenmaal in zeker aantal aangetroffen werden, tenzij 

 de mensch haar den grond komt betwisten en haar voor zijne aanla- 

 gen of zijne productgewassen het veld doet ruimen; en zelfs dan nog 

 is het inderdaad vaak merkwaardig om te zien, hoe hardnekkig zij 

 hare oude rechten tegen zijn veel sterkeren invloed verdedigen, en 

 hoe zij dikwerf nog jaren achtereen , nu hier , dan daar , blijven ver- 

 schijnen, als om te trachten zijne waakzaamheid te verschalken, zijn 

 geduld op de proef te stellen. 



Dit brengt er ons als vanzelf toe om ook even op de bijzondere 

 middelen te letten, die haar ter instandhouding harer soort en voor 

 hare verspreiding binnen beperkter grenzen ten dienste staan. 



Hebben wij straks sommige planten , met verschillende vervoermidde- 

 len , soms verre buitenlandsche reizen zien maken , zoo willen wij er nu 

 eens op letten hoe zij 't bij hare binnenlandsche tochten wel aanleggen. 



Terwijl in het eerste geval die middelen meer bleken te bestaan in 

 omstandigheden buiten haar, zullen wij hier sommige eigenschappen 



