266 OVER DE BEWEGING EN DEN PHYSISCHEN TOESTAND 



kon worden opgevolgd, veel minder nog tot een gunstig resultaat kon 

 leiden. 



Het is dan ook minder dan een menschen-leeftijd geleden , dat men 

 omtrent den afstand der vaste sterren in volkomen onzekerheid ver- 

 keerde; men wist daarvan niets anders te zeggen dan dat het licht 

 minstens 3'/. { jaar zou behoeven om van eenige ster tot ons te komen ; 

 of en in hoeverre de afstand der verschillende vaste sterren verschil- 

 lend was, daaromtrent was niets met zekerheid bekend. 



Langs den tweeden der boven aangewezen wegen nu gelukte het aan 

 bessel de parallaxis van een kleine ster in de Zwaan te bepalen. Als 

 resultaat van de metingen , door hem met eenen in vele opzichten ver- 

 beterden mikrometer gedaan, stelde bij in 1840 haar bedrag op 0.37 

 sekonden boogs. Een hoek van nog geen halve sekonde maken dus met 

 elkander de lijnen, uit twee diametraal tegenover elkander gelegen 

 punten van de aardbaan naar deze ster getrokken, en onder dezen zelfden 

 kleinen hoek wordt uit die ster de meer dan 300 millioen kilometers 

 lange groote as dier baan gezien. Om haar onder dien hoek te zien 

 moet een waarnemer op een afstand geplaatst zijn , die door het licht 

 in tien jaren wordt afgelegd ; en het licht doorloopt den afstand van 

 de zon tot de aarde in minder dan acht en een halve minuut! 



Nog van zeven andere vaste sterren kennen wij thans met meerdere 

 of mindere zekerheid den afstand. Daaronder bedraagt die van de pool- 

 ster meer dan het dubbele van den afstand der genoemde ster in de 

 Zwaan, en is die van de helderste ster in Centaurus , de kleinste der 

 thans bekende afstanden , toch nog altijd zoo groot dat het licht niet 

 minder dan ongeveer vier jaren trjds behoeft om dien te doorloopen. 



Volgens de eerste der bovengenoemde methoden is o. stkuve , de tegen- 

 woordige directeur van het Keizerlijk Eussisch Observatorium op de 

 Pultawa , tot resultaten gekomen , die van de reeds medegedeelde eenigs- 

 zins afwijken. Zoo staat de afstand door hem in 4854 voor de ster 

 van bessel gevonden tot de genoemde als 37:52, en vond hij voorden 

 afstand van de helderste ster in de Lier ongeveer de helft van het be- 

 drag, daarvoor door zijnen vader en voorganger w. stuuve (1793 — 1864) 

 uit waarnemingen met den mikrometer in 1839 afgeleid. 



Hoe dit zij , omtrent den afstand der vaste sterren kunnen wij , ten 

 gevolge van de onderzoekingen van mannen , die wij grootendeels onze 

 tijdgenooten mogen noemen , ons ten minste een denkbeeld vormen. 

 Wij durven niet zeggen: een bepaald denkbeeld. Wie toch duizelt niet 



