DER VASTE STERREN. 



271 



had, waren niet nauwkeurig genoeg om te maken dat zijn schoone 

 onderzoekingen de gewenschte vrucht droegen. Verder dan tot de 

 bepaling van eene waarde, beneden welke de parallaxis moest gelegen 

 zijn , bracht zij hem niet. 



Daar evenwel het volgen van de gevonden methode juist de waar- 

 neming vordert van zulke slechts schijnbaar naast elkander geplaatste 

 of optische dubbelsterren, doorzocht herschell den hemel om de zoo- 

 danige op te sporen, die door een groot verschil in eigen beweging 

 een groot verschil in afstand van onze aarde mochten verraden en 

 zoodoende ter bepaling van de parallaxis der meest verwijderde meest 

 geschikt mochten geacht worden. Dit onderzoek leerde hem, dat van 

 verreweg de meeste dubbelsterren de eigen beweging volkomen dezelfde 

 was ; een resultaat , dat hem weinig kon verbazen , die tijdens het 

 onderzoek met de krachtige hem ten dienste staande hulpmiddelen, 

 een zoo groot aantal dubbelsterren had leeren kennen, dat hij die 

 allen onmogelijk kon houden voor slechts in schijn , als het ware toe- 

 vallig , naast elkander staande. In 1782 zond hij reeds aan de Royal 

 Society een catalogus van 269 dubbelsterren; in 1784 bracht hij 

 in een supplement op dien catalogus het getal tot 703 , verdeeld in 

 zes klassen, te weten: 



Ie klasse. Onderlinge afstand te klein om te bepalen 97 



2e ,, ,, „ minder dan 5 sek. boogs 102 



3e ,, ,, „ van 5 tot 15 „ „ 114 



4e „ „ „ „ 15 „ 30 „ ; , 132 



5 e „ „ „ „ 30 „ 60 ,, ,, 137 



6e „ „ „ „ 1 „ 2 min. ,, 121 



en daaraan werden later nog 143 paren door hem toegevoegd. 



Strjjve bracht in 1852 het getal der stelsels , wier afzonderlijke 

 sterren minder dan 32 sek. boogs van elkander verwijderd zijn, op 

 3057 ; onder deze vindt men 64 stelsels die uit drie , 3 die uit vier , 

 ja zelfs één dat uit zes sterren bestaat. Sedert is , vooral ook door den 

 arbeid van john herschell (1792 — 1871), die met dit doel aan de 

 Kaap de Goede Hoop den zuidelijken hemel onderzocht, het getal der 

 ons bekende dubbelsterren tot ongeveer tienduizend gestegen. 



Dat , waar zoovele dubbelsterren aan den hemel voorkomen , het on- 

 gewapend oog er zoo weinige ontdekt, is licht te verklaren, als men 

 bedenkt dat dit orgaan niet in staat is , de indrukken van twee zoo 



