276 OVER DE BEWEGING EN DEN PHYSISCHEN TOESTAND 



gen zullen bekend worden zoodra het gelukken mag de snelheid te 

 bepalen waarmede zich de eene ster beweegt om de andere. Inderdaad 

 meent men een middel te hebben gevonden waardoor men tot deze 

 bepaling kan geraken; maar op welke gronden deze meening berust, 

 en dan ook in hoeverre zij juist kan zijn, bespreken wij later. 



Misschien ook wel komt men eenmaal tot de kennis dier afmetingen 

 door waar te nemen, hoeveel tijd het licht behoeft om de middellijn 

 te doorloopen van de baan, die de eene dubbelster beschrijft om de 

 andere. Beschouwen wij toch een van de beide sterren , die een dubbel- 

 ster vormen, als de hoofdster, om welke de andere zich als een 

 wachter beweegt, dan zal deze bij eiken omloop eenmaal aan deze en 

 eenmaal aan gene zijde voorbij de hoofdster gaan. Staat zij op dit 

 oogenblik tusschen ons en de hoofdster, dan zal er een omloopstijd 

 verstrijken en nog de tijd, die dit licht behoeft om de schijnbare mid- 

 dellijn der baan te doorloopen , eer zij in het tegenovergestelde punt 

 gezien wordt. Van dat oogenblik af daarentegen duurt het slechts 

 dezen tijd minder dan een omloopstijd , eer zij weder tusschen ons en 

 de hoofdster komt te staan. Het verschil dus in den tijd , waarin de 

 satelliet deze twee helften van zijn eigen baan schijnt te doorloopen , zal 

 het dubbel zijn van dien, waarin het licht een afstand aflegt gelijk 

 aan de schijnbare middellijn dier baan ; en de lengte van den weg , 

 dien het licht in eene sekonde doorloopt, is met voldoende zekerheid 

 bekend. 



II. 



Bij hetgeen wij tot nog toe omtrent de vaste sterren bespraken, 

 hadden wij uitsluitend het oog op haren afstand , hare voortgaande 

 beweging en op de banen, die daarenboven sommige van haar om 

 elkander beschrijven. Op haren eigen physischen toestand vestigden 

 wij de aandacht niet ; wij willen dien thans beschouwen. 



Nog geen twintig jaren is het geleden dat wij omtrent dezen toe- 

 stand in volstrekte onwetenheid verkeerden; en moge ook thans onze 

 kennis zich nog slechts zoover uitstrekken, dat wij met vrij voldoende 

 zekerheid eenige der scheikundige elementen kunnen opnoemen , die in 

 hare samenstelling voorkomen , op het genoemde tijdstip zou juist de 

 meest ingewijde in de wetenschap de eerste geweest zijn om zelfs den 

 wensch naar dit weinige als eene ijdele , den ernstigen natuuronder- 



