DER VASTE STERREN. 285 



vindt, dat door een dampkring is omgeven; de donkere strepen zouden 

 dan door absorbtie van sommige lichtstralen in dien dampkring worden 

 veroorzaakt. Het zou echter zeer voorbarig zijn op grond van dit ééne 

 feit eene uitspraak te willen doen ten gunste van eene der vele theoriè'n, 

 omtrent de oorzaken der veranderlijkheid opgebouwd. Veeleer wachte 

 men of ook hier bij een zorgvuldig voortgezet onderzoek de spectros- 

 koop nadere uitkomst geven zal ; de omstandigheid , dat van de tien 

 veranderlijken negen eene roode of geele kleur vertoonen , geeft eenigen 

 grond om te hopen, dat ook in haar licht symbolen zijn verborgen, 

 die het der spectraal-analyse zal gelukken te verklaren. 



Of aan deze haren jongsten en toch reeds zoo veel vrucht dragenden tak 

 in de naaste toekomst eene nog grootere vruchtbaarheid is weggelegd, 

 is een vraag, die de aandacht van de beoefenaars der natuurweten- 

 schap in den tegen woordigen tijd ten zeerste boeit. In hoeverre het 

 antwoord daarop al of niet bevestigend moet uitvallen hangt af van 

 deze principieele kwestie : of de breking , die het licht in een prisma 

 ondergaat, al of niet gewijzigd wordt door de omstandigheid dat prisma 

 en lichtbron elkander naderen of zich van elkander verwijderen. Is 

 dit wel het geval , dan zal , ten minste wanneer de snelheid der rela- 

 tieve beweging in verhouding tot die van het licht groot genoeg is, 

 het spectrum die beweging kunnen verraden. 



Ondersteld toch , om door een voorbeeld de gedachten te bepalen , 

 dat het licht van een natrium-vlam door een prisma wordt gebroken, 

 dat zich in de richting dier vlam beweegt of dat omgekeerd die vlam 

 het prisma nadert, dan zal, als door deze omstandigheid eene sterkere 

 breking ontstaat , de heldere streep , aan dat licht eigen , meer naar 

 het violette uiteinde van het spectrum moeten vallen dan het geval 

 is, wanneer vlam en prisma ten opzichte van elkander in rust zijn. 

 En hetzelfde zal het geval zijn met de donkere streep , die ontstaat 

 als een gedeelte van het witte licht door natrium-damp geabsorbeerd 

 wordt. Is dus de eigen beweging eener vaste ster in de richting onzer 

 aarde snel genoeg of beweegt zich een dubbelster in hare baan met 

 genoegzame snelheid in die richting , dan zal dit aan het spectrum van 

 haar licht zichtbaar zijn. Beweegt zij zich naar ons toe, dan zullen alle 

 strepen meer naar het violette uiteinde liggen dan gewoonlijk het ge- 

 val is; en zij zullen naar het roode uiteinde verplaatst zijn in het 

 tegenovergesteld geval. Ja , wat meer is , indien men langs andere 

 wegen van slechts ééne ster de snelheid in de richting van de aarde 



