302 DE ZIJDERUPSTEELT. 



zien. Langs dien weg verspreidt zich de lucht door alle deelen van 

 het lichaam in duizenden en duizenden van kanaaltjes , en dringt overal 

 door waar zich bloed in de grootere en kleinere tusschenruimten der 

 organen en van de hen samenstellende elementairdeelen bevindt. 



Men ziet, hier geschiedt juist het tegengestelde van hetgeen in ons 

 lichaam plaats heeft. In plaats dat het bloed zich in tallooze kanalen 

 naar de longen , onze luchtzakken , begeeft , gaat hier de lucht in niet 

 minder tallooze en nog fijnere kanaaltjes naar het bloed. Het. doel, 

 de aanbrenging der levenwekkende zuurstof en de verwijdering van het 

 doodende koolzuur , is in beide gevallen hetzelfde. Alleen het middel , 

 waardoor het doel bereikt wordt, is een ander. 



Uit het gezegde blijkt reeds dat de inwendige bewerktuiging van de 

 zijderups, bepaaldelijk wat de voedingsorganen betreft, eene zeer 

 samengestelde is. Niet minder zoude dit blijken, wanneer wij stilston- 

 den bij die organen , welke haar tot een dier stempelen , namelijk tot een 

 wezen dat uitwendige indrukken gevoelt en waarneemt en daarop door 

 willekeurige beweging terugwerkt. Het zij voldoende hier e\en aan- 

 testippen dat de zijderups een in de lichaamsas gelegen keten van 

 13 paren zenuwknoopen heeft, waarvan het voorste paar boven den 

 slokdarm, de overige onder het spijsverteringskanaal aan de buikzijde 

 gelegen zijn. Uit deze knoopen, als even zoo vele middelpunten van 

 werking , stralen de fijne zenuwvezelen naar de zintuigen , de huid en 

 naar de honderden van kleine spiertjes , waardoor de lichaam sringen , 

 de pooten en de monddeelen bewogen worden. 



Een merkwaardig stel van organen heb ik echter tot dusver niet 

 genoemd, ofschoon het voor onze tegenwoordige beschouwing van het 

 meeste gewicht is. Ik bedoel de spinklieren (fig. 3). Er zijn er twee, 

 die ter weerszijde van het spijsverteringskanaal zijn gelegen en zich 

 voor in den kop tot een kort buisje (d) vereenigen , dat uitmondt aan 

 het reeds genoemde aan de onderlip geplaatste spinbnisje of spintepeltje. 

 De algemeene gedaante dezer spinklieren is die van buizen , welke , 

 daar zij bijna driemaal zoolang als het geheele lichaam zijn , in win- 

 dingen liggen. Elke spinklier bestaat uit drie afdeelingen. De achterste 

 en langste (a b) is een dunne van achteren blind eindigende buis , 

 waarvan de dikte ongeveer 1 millimeter bedraagt. Daarop volgt een 

 gedeelte (b c) dat merkelijk dikker en wijder (omstreeks 3 millim.) is 

 en ook een dikkeren wand heeft. Het is als het ware de vergaarzak 

 van de spinstof, die zich in het langere achterste gedeelte heeft afge- 



