342 OVER DE GANZEN. 



Wijst men deze veronderstelling af, dan is het verschijnsel onver- 

 klaarbaar, dat zoo spoedig koppels worden gevormd, van het groot 

 getal ganzen , dat zich verschrikt van den grond opheft , om snel het 

 gevaar dat haar dreigt te ontkomen. 



Men heeft opgemerkt, dat de koppels ganzen, als zij des morgens 

 vroeg van het nachtleger vertrekken , om elders den dag door te bren- 

 gen, of als zij de weide verlaten om zich naar het nachtleger te spoe- 

 den , eerst dicht bijeen zijn, maar dat deze koppels zich langzamerhand 

 van elkander verwijderen , doordat ieder achterste koppel , ten opzichte 

 van de voorste , de vlncht vertraagt , of zich zijdelings verwijdert. Ik 

 weet niet of men aan mijne meening waarde mag toekennen , maar zoo 

 dikwijls ik dat altijd voorkomend verschijnsel met aandacht gadesloeg, 

 zag ik daarin een wijs overleg, om het gevaar, dat haar zou kunnen 

 dreigen, als de koppels dicht bijeen waren gevoegd, te ontwijken. 



Opmerkelijk is het overigens wel, dat de ganzen, als zij des mor- 

 gens het nachtleger verlaten , de reis ongeveer te gelijk aannemen , 

 maar dat zij , als zij des avonds van de weide of es opbreken om het 

 nachtleger op te zoeken , zeer ongelijk vertrekken en ook op ongelijke 

 tijden in het nachtleger aankomen. 



De hoogte van de vlucht der ganzen hangt veel van het weder af, 

 en het geroep der aanvoerders eveneens. 



Is het weder schoon en helder, dan zijn de ganzen hoog in de lucht 

 te zoeken. De aanvoerder , die bewust is dat niets belet om gemak- 

 kelijk bijeen te blijven, roept zelden, maar ontvangt dan ook ant- 

 woord terug. 



Bij betrokken lucht houden zij zich in hare vlucht lager. Maar als 

 mist of nevel de lucht zoo troebel heeft gemaakt , dat zij hare door- 

 zichtigheid slechts op korten afstand heeft behouden , of als de hemel 

 bij duistere maan met dikke wolken bedekt is , die het sterrelicht den 

 doorgang bemoeielijken , dan vliegen , als het avond is , de ganzen laag, 

 soms , buiten de dorpen en gehuchten , zelfs slechts op korten afstand 

 van den grond verwijderd. Het geroep van den aanvoerder en de ant- 

 woorden van de leden van den koppel hoort men dan bijna onafgebroken. 

 Waait de wind , terwijl het sneeuwt , fel of trekt een sneeuwstorm over 

 de landstreek, dan vliegen de Kollen ook bij haar avond- en morgen- 

 vlucht laag aan den grond. De aanvoerder vliegt, zoo het donker is, 

 dicht langs boomen, langs boerenplaatsen of huizen, die op haren weg 

 liggen, die zij bij eenen helderen hemel ver beneden zich laten, maar 



