ANTONY VAN LEEUWENHOEK. 359 



Stoffelijke gedenkteekenen ter eere van een groot natuuronderzoeker 

 opgericht, zij zijn vooral in Nederland zeldzaam, en zij zullen zeld- 

 zaam blijven , zoolang niet aan de natuurwetenschappen die plaats wordt 

 toegekend die haar rechtmatig toekomt. Gij zoekt dan ook te vergeefs 

 naar het standbeeld in zijne geboorteplaats of zelfs naar den gedenk- 

 steen in den gevel zijner woning, als een blijk van hulde aan leeuwen- 

 hoek's verdiensten en aan zijne nagedachtenis gewijd. Maar meer dan 

 dat , en dit zij ons een troost , geldt het oordeel over zijnen arbeid 

 door mannen van naam , zoowel tijdgenooten als nakomelingen , uitge- 

 sproken , een oordeel , dat hem eene eerste plaats te midden van Europa's 

 geleerden toewijst. Slechts een enkele uitspraak over leeuwenhoek's 

 ontdekkingen, één uit velen, vinde hier eene plaats. Het is die van 

 Prof. c. g. ehrenberg in zijne Rede zur Feier des Leibnitz' schen Jahres- 

 tages in het jaar 1845 gehouden. 



"Leeuwenhoek's ontdekking der Infusoriën in het water en der 

 spermatozoën in het mannelijk sperma" ', zoo lezen wij daar, "zijn 

 twee der schitterendste en onvergankelijkste ontwikkelings- momenten 

 der menschelijke kennis." 



"Leeuwenhoek," zoo wordt hij ons verder beschreven, "was een 

 onafhankelijk man, zonder strenge school gevormd, maar door boeu- 

 haave en huygens , zijne hoogst verdienstelijke landslieden , persoonlijk 

 geacht en met vele beroemde mannen van zijn tijd in schriftelijke ver- 

 binding staande , de zoon van eene welvarende brouwersfamilie te Delft , 

 wiens wetenschappelijke trouw , vlijt en geniale ontdekkingen alle er- 

 kentenis en eer verdienen." 



En nu ter zake. 



"lm Jahre 1875 feiert die Wissenschaft das zweihundertjahrige Jubi- 

 laeum der Entdeckung einer neuen Welt durch anton leeuwenhoek." 



Zoo schreef Prof. ferd. cohn te Breslau in den aanvang zijner bro- 

 chure "Uebcr Bacteriën" die in 1872 verscheen. Reeds toen was hij 

 dus van meening dat de 200ste jaardag van eene ontdekking, zoo ge- 

 wichtig als deze , niet onopgemerkt mocht voorbijgaan ; misschien heeft 

 de toezending van mijne vertaling dier brochure in het voorjaar die 

 gedachte weder bij hem levendig gemaakt; zooveel is zeker dat ik 



1 Volkomen jnist is dit laatste echter niet. De spermatozoïden zijn het eerst gezien 

 door den student ham, maar hare ontdekkiug is door leeuwenhoek bevestigd en uit- 

 gebreid, zooals blijkt uit leeuwenhoek's brief aan h armen van zoelen, Oud- Burge- 

 meester van Rotterdam d. d. 17 December 1698. 



