382 DE EIGENSCHAPPEN VAN DEN STOOMSTRAAL. 



Is de spankracht 2 a 3 atinospheren geworden , dan kunnen nu 

 achtereenvolgens de verschillende eigenschappen van den stoomstraal 

 worden nagegaan. 



1°. Door het openen van de kraan B in verticale richting, krijgt 

 men een stoomstraal van 2 meter lengte ; hij heeft een betrekkelijk 

 lage temperatuur; dit is opvallend, want hoewel hij in den ketel 130 

 a 140° bezat, kan men bij het uittreden de hand er straffeloos inhou- 

 den ; dit is een gevolg van de uitzetting van het volume stoom en 

 het wegdrijven der lucht; er wordt hier arbeid verricht, waarvoor 

 warmte vereischt wordt. 



2°. De stoomstraal bevat intusschen nog een groote latente warmte, 

 die voor dampvorming gediend heeft; zij zal zich weder als voor het 

 gevoel merkbare warmte voordoen en temperatuursverhooging kunnen 

 te weeg brengen , als de damp den vloeistofvorm herneemt ; leidt men 

 dus den straal (nu in horizontale richting) door een omgebogen buis 

 in water, dan condenseert de stoom daarin en het water geraakt 

 snel aan het koken. Van de latente warmte wordt in de praktijk 

 veel gebruik gemaakt , zoowel bij het verwarmingsstelsel met stoom , 

 als bij verwarming van groote hoeveelheden vloeistof, die aan een re- 

 gelmatige temperatuur moeten worden blootgesteld. Men heeft het 

 voordeel van een gemakkelijke regeling en van een snelle werking; 

 zelfs wordt dat in Frankrijk gebruikt bij het koken van spijzen , in 

 zoogenaamde " stoomlceukens". Ook is het van veel belang bij de ver- 

 hitting van brandbare stoffen , die dus niet in de nabijheid van het 

 eigenlijke vuur komen. 



3°. De groote spankracht van den stoomstraal maakt, dat hij bij 

 het uittreden in de lucht een aanzienlijke hoeveelheid daarvan ver- 

 plaatst; daarom zou hij gebezigd kunnen worden als bluschmiddel in 

 geval van brand , vooral in groote localen die afgesloten kunnen wor- 

 den, bijv. schouwburgzalen, pakhuizen, en in 't bijzonder bij schepen. 

 De brand wordt in den regel gevoed door zuurstof en verder voort- 

 geplant door brandende gassen, terwijl het ingespoten water alleen 

 plaatselijk kan werken en nog spoedig verdampt; een groote 

 massa stoom snel aangevoerd zou daarentegen lucht en gassen verdrij- 

 ven. Wellicht ware het eerste stoomschip der maatschappij Nederland , 

 Willem III, nog behouden gebleven, indien men er spoedig toe over- 

 gegaan ware, om den stoomketel als stoomgevende spuit te gebruiken. 

 Het denkbeeld verdient ten minste ernstige overweging; — bovendien 



