10 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Moleculaire verandering in ijzer bij eene bepaalde hooge temperatuur. — 



Barrett heeft de proeven van gore herhaald en uitgebreid , waardoor deze 

 meende te hebben gevonden dat ijzerdraad, door een elektrischen stroom tot 

 gloeiing gebracht , plotseling eene vermeerdering van veerkracht vertoont , 

 blijkbaar door eene verkorting , welke deze draad , die door een gewicht wordt 

 gespannen gehouden , in zeker stadium van hare voortgaande verwarming 

 ondergaat. Barrett heeft aangetoond dat ook ongespannen draden ditzelfde 

 vertoonen , en dat deze wanneer zij , na tot witgloeihitte gebracht te zijn , 

 langzaam verkoelen , bij dezelfde temperatuur zich plotseling verlengen. 



De elektrische stroom werkt hier alleen door de verhitting die hij teweeg- 

 brengt, want eene door alkoholvlammen brengt in hetzelfde ijzerdraad volko- 

 men dezelfde verschijnselen teweeg. 



In een geheel donker vertrek kan men aan een draad gedurende de ver- 

 koeling waarnemen dat op het oogenblik , waarop de oogenblikkelijke verlenging 

 plaats grijpt, hij plotseling weder sterker begint te gloeien. (Philosophical 

 magazine XLVI p. 472). ln. 



Merkwaardige eigenschappen van het schietkatoen. — Eene lange reeks 

 van onderzoekingen door de heeren abel en brown aan het arsenaal te Wool- 

 wich , hebben eenige opmerkelijke eigenschappen van het schietkatoen doen kennen. 



Vooreerst is gebleken dat schietkatoen niet droog behoeft te zijn om te 

 explodeeren. Koeken van vochtig samengeperst schietkatoen zullen wel is waar 

 niet explodeeren door er een brandend lichaam bij te brengen, maar zij doen 

 dit wel wanneer een drooge koek met de vochtige koeken wordt in aanraking 

 gebracht en de eerste door kwikzilverfulminaat tot explosie gebracht wordt. 

 De eenmaal opgewekte werking plant zich dan door het vochtige schietkatoen 

 voort, zelfs wanneer dit in een vischnet onder water gehouden wordt. 



In de tweede plaats is bij deze proeven ook gebleken , dat de snelheid der 

 voortplanting van de detonatie in het schietkatoen grooter is dan eenige andere 

 bekende snelheid , die van de elektriciteit en van het licht alleen uitgezonderd. 

 Die snelheid , gemeten door den elektrischen chronoskoop , bedraagt namelijk 

 niet minder dan 20.000 voet per seconde. Zij is derhalve ongeveer 20 maal 

 grooter dan die van het geluid. De grootste gemeten snelheid van een uit 

 getrokken geschut geschoten kogel bedraagt slechts 1400 voet. {Nature 23 

 Oct. 1873 p. 534). hg. 



Bepaling van het soortelijk gewicht van vochten. — Dr. sprengel bezigt 

 daarvoor eene glazen buis die de gedaante van een verlengde U heeft en aan 



