WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



NATUURKUNDE. 



Volume-vergrooting van het water beneden 4° C. — F. hé ment heeft 

 aan de Académie des Sciences eene verklaring medegedeeld van het ver- 

 schijnsel, dat water, afgekoeld tot beneden 4° C, eene vermeerdering van 

 volume ondergaat. Er heeft hier geen eigenlijke dilatatie plaats , d. i. eene 

 verwijdering der moleculen van elkander met behoud van hunne betrekkelijke 

 plaatsing. De moleculen van het water gaan voort tot elkander te naderen 

 en de tusschenruimten met zich te verkleinen. Maar reeds van 4° af begint 

 de kristalvorming, en de gevormde kristallen beginnen zich te ordenen. Daar- 

 door nu heeft er iets plaats , wat hement meent niet beter te kunnen ver- 

 duidelijken dan met het voorbeeld van eene doos , zoo volgepakt met spelden 

 dat zij de minst mogelijke ruimte overlaten. Ledigt men die doos en werpt 

 men de spelden door elkander, dan nemen deze een veel grootere ruimte in 

 dan de doos , zoodat men ze in deze niet meer kan bergen ; dit zou zelfs 

 dan niet kunnen , wanneer de spelden middelerwijl wat korter waren gewor- 

 den. De kristalnaalden spelen bij het water de rol der spelden. (Compt, 

 rend. Tom. LXXVII, pag. 1219). d. l. 



Eene zonmachine. — Dat alle mechanische kracht , die wij hier op aarde 

 aanwenden, haren oorsprong in de zon heeft, weet men. Toch is het tot 

 dusver niet gelukt de zonnewarmte rechtstreeks in mechanische kracht om 

 te zetten , in dier voege dat men deze als drijfkracht voor werktuigen zoude 

 kunnen gebruiken. De heer G. a. bergh te Drontheirn , na de redenen dier 

 mislukking te hebben aangewezen , doet nu den voorslag de zonnewarmte te 

 bezigen om vloeistoffen als zwaveligzuur , rnethylchlorid , methylaether of an- 

 dere vloeistoffen, die een zeer laag kookpunt hebben , in een ketel aan il-' 

 zonnewarmte bloot te stellen. Met dien ketel staat een andere in verband . 

 welke koud gehouden wordt. Daarin condenseert zich het vochl ïfeder, en 



LI 



