26 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



het staafje daarvoor terug. Een stuk ijs scheen het aan te trekken ; dit is 

 echter niet anders dan het gevolg van de drukking der warmere lichamen 

 aan de andere zijde. Was deze proef vijftig jaren geleden genomen, dan zou 

 zij zeker beschouwd zijn geworden als beslissend ten gunste der emissie- 

 theorie van het licht. (The Academy , 3 Januari 1874, pag. 15.) 



D. L. 



Uittzetting van eboniet door verwarming. — Kg-hlrausch heeft (Anna- 

 len der Physik und Chemie, CXLIX S. 577) de aandacht gevestigd op den 

 buitengewoon grooten uitzettings-coëfficient van eboniet (hard gevulcaniseerde 

 guttapercha). Tusschen 16° en 25° C werd daarvoor 0,000077 en tusschen 

 25° en 35° 0,0000842 gevonden. Die coëfficiënt is dus driemaal grooter dan 

 die van zink. Die voor kubieke uitzetting is bij elke temperatuur, boven 

 grooter dan die van kwik , en men zou dus met een reservoir van eboniet een 

 kwik-thermometer kunnen vervaardigen , waarin het kwik daalt bij verwarming. 

 Een dunne reep van ivoor, slechts 20 c.M. lang, aan eene dergelijke van 

 eboniet over de geheele lengte vastgelijmd en aan het eene einde bevestigd , 

 vormt een thermometer, daar het vrije einde zich door eene ruimte van ver- 

 verscheiden millimeters beweegt bij eene tempera tuur- verandering van 1°. 



LN. 



Mechanisch aequivalent der warmte. — Serrano y fatigati heeft eene 

 bepaling hiervan (Archives des Sciences physiques et naturelles, Nov. 1873 

 p. 252) verkregen door van den eenen kant den arbeid , tot het draaien van 

 eene cylinderëlektriseermachine benoodigd , te meten en van den anderen kant de 

 daardoor voortgebrachte chemische ontleding van water , waardoor het thermisch 

 aequivalent uit de verbrandingswarmte van hydrogenium berekend werd. Hij 

 vond op deze wijze uit drie proevenreeksen in ronde getallen 472 , 455 en 

 467 kilogrammeters. Wanneer men bedenkt hoevele oorzaken van onnauwkeu- 

 righeid hierbij samenwerken , dan is het te verwonderen dat zelfs het gemid- 

 delde uit deze drie getallenwaarden , bijna 465, niet nog meer van de ge- 

 woonlijk verkregene afwijkt. ln. 



Werking van het licht op broomzilver. — Dr. a. vogel heeft niet slechts 

 aangetoond (Annalen der Physik und Chemie, CL S. 453) dat broomzilver, 

 al naar zijne wijze van aanwending in natten of droogen toestand en zijne 

 bereiding, eene gevoeligheid voor lichtstralen van veel grootere golflengte 

 vertoont, dan die gewoonlijk daaraan wordt toegekend — een drooge broom- 



