WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 59 



vliegen en besmetten hunne vleugels met teer, zoodat zij nedervallen. De 

 schrijver zegt: dat men met 60 centimes teer zoo al de meikevers van een 

 geheele streek kan vernielen. Ofschoon dit nu wel zeer overdreven zal zijn , 

 is toch het middel de beproeving waard. hg. 



AARDKUNDE. 



Aardbeving in midden-Duitschland. — Voor ruim twee jaren (6 Maart 

 1872) greep in Duitschland een aardbeving plaats, die wel is waar geene 

 belangrijke verwoestingen aanrichtte , maar zich toch over eene groote opper- 

 vlakte uitstrekte. K. von seebach heeft al de berichten daarover verzameld 

 en verslag daarvan gegeven in een eigen geschrift : Das Mitteldeutsche Erd- 

 beben van 6 Mcirz 1872. Ein Beitrag zu der Lehre von den Erdbeben, 

 Leipzig 1873. Daarin beschrijft hij ook eene methode om uit al de gegevens 

 het oppervlakte-middelpunt (epicentrum) en het diepte-middelpunt (de haard) 

 af te leiden. Wij moeten daaromtrent naar het werk zelf of naar een artikel 

 van Prof. h. wagner in de Geogr. Mittheill. 1874, II p. 63 verwijzen , ter- 

 wijl wij hier alleen de slotsommen van seebach's berekeningen mededeelen. 

 Volgens deze bevond zich de haard der aardbeving omstreeks Amt Gehren 

 in Thüringen op eene diepte van ongeveer 2.4 geogr. mijlen onder de aard- 

 oppervlakte; de voortplantingssnelheid bedroeg omstreeks 6 geogr. mijlen in 

 de minuut (742 meters in 1 seconde) , en de oppervlakte, waarover de aard- 

 beving merkbaar was, bedroeg ongeveer 3100 vierk. geogr. mijlen. 



HG. 



Snelle bruinkoolvorming. — Gewoonlijk neemt men aan dat de vorming 

 van bruinkool uit hout zoo langzaam heeft plaats gehad , dat daarvoor een 

 ver buiten den geschiedkundigen tijd reikend tijdperk is noodig geweest. Daarom 

 is eene mededeeling van J. hirschfeldt niet zonder gewicht, waaruit blijkt 

 dat een bruinkool , die zelfs in uitwendig aanzien en chemische samenstelling 

 tot tertiairen pikkool nadert, zich onder zekere bijzonder gunstige omstandig- 

 heden reeds binnen een tijdperk van hoogstens 600 jaren vormen kan. Hij 

 bevond namelijk dat het houtwerk, hetwelk tot steun gediend had in eenige 

 mijngangen bij Clausthal in den Bovenharz , die uit de dertiende eeuw dag- 

 teekenen, in zoodanigen bruinkool was overgegaan. {Neucs Jahrb. f. Min. 

 etc. 1874, p. 201). HG. 



Kosmisch stof. — In de Jnnal. d. Physik u. Chemie, 1874, N°. 1 p. 

 154, vindt men een opstel van nokdenskiöld over waarnemingen die hij 



