78 WETENSCHAPPELIJK BTJBLAD. 



komsten medegedeeld van zijn onderzoek aangaande de werking van twee 

 lichamen op elkaar, die onderling in temperatuur verschillen, en waarvan het 

 eene zeer bewegelijk is opgehangen. (Philosophical magazine , XL VIII p. 65.) 

 Deze werking werd door hem nagegaan terwijl de lichamen omringd waren 

 door lucht van gewone dichtheid of ook terwijl die verdund was , ten laatste 

 zoozeer, dat daaraan op geenerlei wijze eenige spankracht was te bespeuren. 

 Het bewegelijke lichaam was dan eens een vlierpitballetje en dan weder een 

 van ivoor en van allerlei metalen, en het vaste een platinaspiraal , die door 

 een elektrischen stroom tot gloeiing kon worden gebracht , of ook een verhitte 

 grootere metaalmassa. Zijne uitkomsten voor dit laatste geval kunnen als 

 volgt worden saamgevat. 



In lucht van gewone dichtheid stoot de massa het bolletje af als zij kou- 

 der is , en trekt dit aan als zij warmer is. 



In 't luchtledig is alles juist omgekeerd. Een koudere massa trekt het 

 bolletje aan en een warmere stoot het af. 



Bij vele proeven was 't mogelijk een graad van verdunning der lucht te 

 verkrijgen , waarbij de beide tegenovergestelde werkingen elkaar ophieven en 

 het bolletje dus onbewegelijk bleef. 



Men ziet , er is in deze uitkomsten veel , dat voor 't minst zeer vreemd 

 kan worden genoemd. Voor dat zij nog door anderen zijn bevestigd en ver- 

 klaard , zal wel niemand geneigd zijn om daarin een afdoend bewijs te zien 

 voor de uitspraak, waarmede crookes zijne verhandeling besluit: "In het 

 stralende moleculair arbeidsvermogen van kosmische massa's kan ten laatste 

 die ""agens, standvastig werkende naar zekere wetten"" gevonden worden, 

 welke newton aanduidde als de oorzaak der zwaartekracht". 



LN. 



Spiervezelen als spectroskoop. — In de vergadering der Societé de biologie 

 van 30 Mei 1874 toonde de h^er ranvier een mikro- spectroskoop van ge- 

 heel bijzonder maaksel. Men weet namelijk , dat spectroskopische verschijnselen 

 worden te weeg gebracht door zeer fijne lijntjes op een glasplaatje. Hij bezigt 

 nu in plaats daarvan een praeparaat van dwarsgestreepte spiervezels. Wanneer 

 men zulk een praeparaat door een zeer nauwe spleet beschouwt , dan ont- 

 waart men twee volkomen regelmatige en symmetrische spectra , waarvan men 

 zich bedienen kan om de absorbtiestrepen van verschillende zelfstandigheden 

 waar te nemen , b. v. van de haemoglobine. Bovendien kan men , naar de 

 uitgestrektheid van het spectrum , het getal der sarcous elements bepalen, die 

 bevat zijn in eene bepaalde lengte der spiervezelen ; hoe grooter het getal 



