DE BODEM VAN HET OUDE CAMPANIË. 3 



talrijke kudden verwilderde runderen ronddwalen, aangevoerd doorrornan- 

 tisch uitgedoschte herders, die uit de Apennijnstreken afkomstig zijn, en 

 in hun ledigen tijd zich dikwijls vereenigen tot die rooverbenden , welke 

 het reizen in Italië zoo gevaarlijk kunnen maken. De steden, die een- 

 maal het tooneel waren van de slemppartijen van een antonius, een 

 lücullus en anderen, bieden thans het schouwspel aan van honger en 

 gebrek. Alleen Napels , 't Napoli der Italianen, door zijn heerlijk kli- 

 maat en prachtige ligging aan de golf van dien naam boven alle 

 andere steden van 't oude Campanië begunstigd , kan nog altijd een 

 trotsche stad genoemd worden. 



En toch heeft ook hier de armoede haar verblijf gekozen, zichtbaar 

 aan de 80,000 Lazzaroni, die, zonder een bepaalde woning te hebben, 

 langs de straten dolen, en van allerlei kleine bezigheden, ook wel van 

 bedelarij en diefstal, leven. Lazzaroni is de scheldnaam voor de aller- 

 laagste klasse der bevolking, en schijnt in de middeleeuwen ontstaan 

 te zijn , toen een zeer besmettelijke ziekte, waarschijnlijk melaatsch- 

 heid, hoofdzakelijk onder den geringen stand, woedde. Van daar hun 

 naam, afgeleid van lazarus, den beschermheilige der lijders aan die 

 ziekte, even als ook 't woord lazareth voor 't gasthuis, waarin die on- 

 gelukkigen verpleegd werden. Zoo ook zegt men in sommige streken 

 van ons land van iemand, die onophoudelijk doorbabbelt: "zijn (of 

 haar) tong gaat als een lazarusklep", doelende op den ratel, waarmee 

 de Lazaruskranken eertijds langs de huizen liepen, om giften op te 

 halen, die ze op een zeer eerbiedigen afstand in ontvangst namen, 

 't Woord klep voor ratel vinden we nog terug in 't woord klepper , 

 klapperman , klappertanden. 



De Lazzaroni waren het voornamelijk , die in 1647 onder Masaniello 

 tegen de Spaansche heerschappij opstonden, en na de herstelling van 

 't Huis van Bourbon in 1799 meestal bij alle opstanden partij kozen 

 voor de regeering. Sedert de verdrijving der Bourbons en de inlijving 

 van 't koninkrijk der beide Siciliën bij Italië, begint zich deze klasse 

 langzamerhand uit haren diep verachten staat te verheffen. 



Voor 't overige ziet men in 't voormalige Campanië slechts hier en 

 daar de sporen van de vroegere grootheid der Romeinen ; doch die 

 sporen spreken duidelijk genoeg om ons een denkbeeld te kunnen geven 

 van de ontzaglijke grootheid en weelde van dit later zoo diep geval- 

 len volk. Vooral de kust in den omtrek van Baiae, Puzzuoli en Monte- 

 Miseno is bedekt met bouwvallen, die den bloeitijd van 'tRomeinsche 



