4 DE BODEM VAN HET OUDE CAMPANIE. 



rijk herinneren. Zoo vindt men tusschen 't thans zoo armoedige Bajae 

 met zijn ellendige hutten en 't vervallene Puzzuoli de overblijfselen van 

 drie tempels , van de villa's van cicero , van agrippina , en van de prach- 

 tige baden, waarin eens nero, de zoon en moordenaar van deze wulp- 

 sche vrouw, zijn afgematte leden verkwikte, om zich straks des te 

 beter aan nieuwe uitspattingen te kunnen overgeven. Daar ziet men 

 ook nog de bouwvallen van de brug, die gebouwd werd door Keizer 

 caligula en , volgens den geschiedschrijver suetonius , over een afstand 

 van meer dan drie mijlen Baiae met Puteoli verbond, alsmede vanden 

 tempel van serapis , een herinnering uit den tijd, toen de eeredienst der 

 Egyptenaars zich over een groot gedeelte van Italië verbreid had. 



Ook bij Monte Miseno is de grond bedekt met ruïnen van Romein- 

 sche lusthuizen , terwijl de voormalige oorlogshaven, eens de trots van 

 Keizer augustus, thans een kleine inham is , die niet ten onrechte den 

 naam draagt van Mare morto, doode zee. In de nabijheid van deze plaats 

 vindt men de puinhoopen van de villa, waar nero een groot feest ter 

 eere van zijn moeder vierde, kort vóórdat deze zich vol vertrouwen 

 ging inschepen in het vaartuig , dat , onder het geleide van den beruchten 

 moor tigellyn , dienen moest om haar zeewaarts te voeren , en daar 

 in de golven te doen verzinken. Zeer schoon vindt men dit beschre- 

 ven in het prachtige dichtstuk van hamerling , dat tot titel voert : 

 "Ahasver in Eom". Eveneens vindt men ten zuidoosten van 't tegen- 

 woordige Capua , nabij den spoorweg van Napels naar Caserta , de 

 overblijfselen der grootheid van de vroegere stad van dien naam , en 

 daaronder is vooral merkwaardig de ruïne van het amphitheater, waarin 

 de gladiatoren of zwaardvechters van geheel Italië gevormd werden. 



Doch niet alleen voor den gesclnedvorscher , vóór den oudheidkenner 

 in wier geheugen elke bouwval, elke puinhoop bladzijden uit 't roem- 

 ruchtig verleden te voorschijn roept, — zoodat zij, als ware het, zich 

 verbeelden rond te dwalen in de schoone lustwaranden van weleer 

 en getuigen te zijn van de gastmalen en drinkgelagen , van 't gewoel 

 en de beweging in de badplaatsen , van de bedrijvigheid in de havens , 

 van de worstelingen der gladiatoren , — is Campanië een land , dat 

 hen als met tooverkoorden tot zich trekt; maar ook voor den natuur- 

 onderzoeker is het een aanlokkelijke streek, wier bodem hem bijna 

 bij eiken stap , dien hij doet , de geduchte woelingen ook in de ingewan- 

 den der Aarde voor den geest roept. 



