I)Ë OVERGANG VAN VËNUS VOORBIJ DË ZON. 35 



Het is duidelijk dat bij de begeerte van den mensch om alles te we- 

 ten , deze meting al reeds in de vroegste tijden de belangstelling van 

 velen opwekte, en deze zeer werd verhoogd toen keppler bad aange- 

 toond dat daaruit de afmetingen van ons gansche zonnestelsel gemak- 

 kelijk kunnen worden afgeleid. Eene bepaling, die vertrouwen verdiende , 

 kon evenwel met de gebrekkige hulpmiddelen vóór het begin der 

 17<ie eeuw niet worden volbracht; eerst daarna was door het gebruik 

 der verrekijkers do waarnemingskunst zoover gevorderd dat betrekke- 

 lijk goed geslaagde pogingen konden worden in het werk gesteld. De 

 handelwijze, welke men toen en na dien tijd bijna altijd heeft gevolgd , 

 is dezelfde , die ook wordt gebruikt zoodra men den afstand van een ver- 

 wijderd ongenaakbaar voorwerp P (Fig 1 en 2) op aarde wil bepalen ; men 

 meet namelijk de richting, waarin het zich van uit twee verschillende 

 punten A en B vertoont ; is dan de lengte van de lijn AB bekend , 

 dan volgt hieruit door berekening de afstand AP of BP. Deze me- 

 thode eischt , bij de onvolkomenheid aan alle metingen eigen , dat het 

 verschil in de richting dier lijnen niet te klein is. Was toch de rich- 



Fig. 1. 



ting van AP juist gemeten doch in de bepaling van BP eene fout 

 ingeslopen, waardoor in plaats van BP BQ was gevonden, dan volgt 

 hieruit voor den onbekenden afstand, in plaats van AP, AQ en de fout 

 PQ, is betrekkelijk gering, Fig. 1 waar AP en BP een vrij grooten 



hoek maken , maar wordt daarentegen zeer groot in Fig 2 , waar die 

 hoek veel kleiner is. 



