DE OVERGANG VAN VENUS VOORBIJ DE ZON. 37 



heid van Venus als vergelijkingspunten bij de plaatsbepaling te kun- 

 nen gebruiken. Door een en ander worden de waarnemingen van Venus 

 vrij onnauwkeurig , en het voordeel , dat deze planeet door hare groo- 

 tere nabijheid oplevert, gaat hierdoor geheel verloren. 



Mars levert veel rneer waarborgen voor een goede uitkomst op, daar 

 deze planeet zich bij haar geringsten afstand des nachts als een scherp 

 begrensd schijfje vertoont, waarvan de stand met betrekking tot na- 

 burige vaste sterreu gemakkelijk kan bepaald worden. 



De Akademie van Wetenscheppen te Parijs, doordrongen van het 

 belang eener juiste kennis van de afmetingen van ons zonnestelsel , 

 besloot , kort na hare stichting , waarnemingen van Mars op ver ver- 

 wijderde plaatsen te doen volbrengen, en zond daartoe, in 1672, 

 richer naar Cayenne , terwijl cassini en roemer te Parijs de noodige 

 observaties zouden verrichten. Uit de samenstelling dier goed over- 

 eenstemmende waarnemingen werd afgeleid , dat de afstand van 

 de aarde tot de zon ongeveer 22000 maal grooter was dan de straal 

 van den aequator der aarde. Het bleek echter spoedig , dat die waarde 

 nog vrij onzeker was ; niet alleen in Parijs , maar ook op andere plaatsen 

 in Europa had men zich met de plaatsbepalingen van Mars bezig ge- 

 houden , en , verbond men deze met die , welke in Cayenne volbracht 

 waren , dan verkreeg men gansch andere uitkomsten. Men durfde dus 

 aan deze resultaten geen groote juistheid toekennen , en met vreugde 

 werd in 1691 het voorstel van halley begroet om de overgangen van 

 Venus aan de bepaling van den Zonsafstand dienstbaar te maken. 



De planeet Venus ligt , zooals bekend is , dichter dan de aarde bij 

 de zon en beweegt zich in een vlak , dat met het vlak van de loop- 

 baan der aarde een kleinen hoek vormt. In Fig. 3 stelt Z de zon , 

 A E D F de loopbaan van de aarde, II B K C, die van Venus voor, 

 terwijl hunne vlakken elkander volgens B C snijden. Bij hare beweging 

 om de zon zal de aarde elk jaar eenmaal door de punten A en D 

 gaan , die in de lijn BC liggen en wel ongeveer 6 Juni door A , on- 

 geveer 8 December door D. Beschouwen wij de standen van de beide 

 planeten op een dezer datums, b. v. op 6 Juni van het jaar 1700, dan 

 zal , terwijl de aarde in A is , Venus wellicht in V zijn ; na verloop 

 van een jaar, of van 365 dagen en 6 uur is de aarde weder in A 

 teruggekeerd , Venus daarentegen , die reeds in 224 dagen en 16 uur 

 haar "omloop volbracht heeft , zal dan eene andere plaats in haar baan 

 innemen. Elke volgende 6 dc Juni bevindt Venus zich in het algemeen 



