DE OVERGANG VAN VENUS VOORBIJ DE ZON. 39 



Uit dit tafeltje blijkt dat de overgangen vrij zeldzaam zijn , twee 

 er van volgen elkander altijd na 8 jaar op , doch men moet dan 105 

 of 122 jaar wachten eer zich het verschijnsel op nieuw zal voordoen. 



Waarin ligt nu het groote belang van dien overgang voor onze 

 kennis van den zonsafstand? 



Boven werd reeds medegedeeld dat eene vrij juiste bepaling van die 

 Grootheid zou verkregen worden, indien men van verwijderde plaatsen 

 op aarde de richtingen waarnam, waarin zich Venus bij haar ge- 

 ringsten afstand vertoont, doch er werd tevens bijgevoegd dat in de 

 o-ewone gevallen aan de nauwkeurige waarneming van die richting niet 

 te denken valt. Bij den overgang van Yenus zijn daarentegen de om- 

 standigheden voor de metingen zeer gunstig. Zij vertoont zich dan als 

 een gitzwart schijfje op een helderen achtergrond , en , mist men ook al 

 de vaste sterren in hare nabijheid om ten opzichte van deze hare 

 plaats te bepalen, zoo heeft men op zeer geringen afstand de zonsran- 

 den , welke voor ditzelfde doel kunnen gebruikt worden. Daarenboven 

 blijft Venus vrij geruimen tijd (dit jaar ongeveer 4 uur) voor de zon- 

 neschijf, zoodat de metingen van zijn afstand tot de zonsranden zeer 

 dikwijls kunnen worden herhaald. 



Deze in het kort medegedeelde handelwijze werd echter niet door 

 halley voorgeslagen; een anderen meer eenvoudigen weg wees hij aan, 

 die tot hetzelfde einddoel leidde. 



Op het eerste óogenblik dat Venus geheel voor de zon is getreden, 

 zal de rand van het gitzwarte schijfje den zonsrand inwendig in een 

 enkel punt raken, terwijl een óogenblik later zich een uiterst fijnlicht- 

 lijntje tusschen beide zal vertoonen. Het óogenblik dier eerste inwen- 

 dige aanraking en ook dat van de tweede, als Venus de zon verlaat, 

 kan men dus schijnbaar uiterst nauwkeurig waarnemen, terwijl daar- 

 enboven door de geringe snelheid, met welke Venus zich beweegt, 

 eene kleine fout in de schatting van het óogenblik slechts een zeer gerin- 

 gen invloed heeft. Bij deze inwendige aanrakingen is de afstand tusschen 

 de middelpunten van de zon en van Venus juist gelijk aan het verschil 

 hunner stralen ; en men heeft derhalve door de waarneming daarvan , zon- 

 der gebruik te maken van eenig meet werktuig , eene uiterst nauwkeurige 

 bepaling van den afstand der middelpunten van beide hemellichten. 



Twee personen op verwijderde punten der aardoppervlakte zullen 

 in het algemeen die inwendige aanrakingen op verschillende oogen- 

 blikken zien, en uit het tijdsverloop tusschen beide kan gemakkelijk 



