DE OVERGANG VAN VENUS VOORBIJ DE ZON. 



41 



iets grooter zijn dan in de figuur, terwijl voor een waarnemer in het 

 Zuiden het tegengestelde het geval zal zijn. In Yokohama b. v. zal 



lïg. 4. 



de tijd tusschen de twee inwendige rakingen ongeveer 3 uur 55 min., 

 in St. Denis de la Eéunion (de waarnemingsplaats der Hollandsche 

 expeditie) 3 uur 32 min. bedragen , hetgeen dus een verschil van 

 23 m. oplevert. Eene fout van één sekonde in de schatting van elk 

 dier beide tijdsverloopen zal dus in het eindresultaat hoogstens eene 

 fout van l j 7O0 kunnen te weeg brengen. 



De toepassing der hier geschetste methode in de jaren 1761 en 

 1769 werd door de sterrenkundigen met ongeduld verbeid en een groot 

 aantal van hen begaven zich naar onderling ver ver wij derde plaatsen 

 om het verschijnsel waar te nemen; doch het eindresultaat van al deze 

 pogingen was niet zeer bevredigend. 



Men had gemeend dat, door een vermogenden kijker gezien, Venus 

 op het oogenblik der inwendige aanraking slechts in een enkel punt 

 met den zonsrand zou verbonden zijn ; bij de waarneming bleek zulks ech- 

 ter volstrekt niet het geval te zijn , het verschijnsel vertoonde zich 

 gansch anders. Omstreeks het oogenblik der eerste inwendige aanra- 

 king zag men Venus en den zonsrand door een vrij breeden zwarten band 

 verbonden , zooals in fig. 5 ; deze band werd smaller en minder donker , 

 en eindelijk werd hij geheel verbroken , doch op dat oogenblik bleek 

 het dat Venus reeds tamelijk ver op de zonneschijf was getreden. 

 Wat was nu het oogenblik der ware aanraking geweest? Verschillende 



