DE OVERGANG VAN VENUS VOORBTJ DE ZON. 43 



lichamen; ook deze uitkomst sluit op merkwaardige wijze met die van 



W1NNECKE. 



Het groote verschil tusschen al de waarden in later tijd verkregen 

 met die, welke encke uit de waarnemingen van de overgangen van 

 1761 en 1769 had afgeleid, gaf een tweetal sterrenkundigen, powalky 

 en stone, aanleiding om deze op nieuw aan een streng kritisch onder- 

 zoek te onderwerpen ; sommige waarnemingen werden verworpen , an- 

 dere daarentegen, die men vroeger minder vertrouwd had, in de be- 

 rekening opgenomen, en ten slotte voor de uitkomst van encke's 

 berekeningen eene verbetering gevonden, waardoor ook dezo goed in 

 overeenstemming kwam met die der overige sterrenkuudigen. 



Nevensgaand lijstje geeft de waarden door verschillende geleerden 

 voor den zonsafstand gevonden. 



Hansen vond 23100 aardstralen. 

 Leverrier „ 23000 „ 



Winnecke 



55 



23000 



FoUCAULT 



55 



23100 



Powalky 



55 



23300 



Stone 



55 



23100 



Zoo men de zekerheid dezer verschillende waarden in aanmerking 

 neemt, volgt hieruit voor den afstand van de aarde tot de zon 23200 

 aardstralen ' . 



Is nu deze uitkomst juist? Zonder aarzelen kunnen wij hierop een 

 ontkennend antwoord geven. Elk resultaat van waarnemingen is on- 

 juist , daar èn instrumenten èn waarnemers onvolmaakt zijn. Wij trach- 

 ten slechts meer en meer tot de waarheid te naderen , en de vraag > 

 die wij ons dus moeten stellen, is: hoe groot kan nog de fout zijn 

 welke deze uitkomst aankleeft. Moeilijk is zulks met zekerheid te zeg- 

 gen , en de ervaring van vroeger mag ons wel ter waarschuwing strek- 

 ken , om de nauwkeurigheid der einduitkomst niet te overschatten. 

 Encke toch, die den zonsafstand op 24000 aardstralen stelde , meende 

 dat dit getal geen 100 aardstralen fout kon zijn, en evenwel neemt 

 men thans eene waarde aan die er acht maal meer van verschilt. 



1 Voor eene meer uitvoerige behan deling der verschillende handelwijzen ter bepaling 

 van den afstand van de aarde tot de zon verwijzen wij den lezer naar de boeiende ver- 

 handeling van kaiser: "De jongste onderzoekingen omtrent de afmetingen van het zon- 

 nestelsel", in het Albnm der Natuur voor 1866. 



