DË OVERGANG VAN VENUS VOORBIJ DË 2oN. 45 



Voor de onmiddellijke metingen zal men zich bedienen van den he- 

 liometer, welk werktuig boven de gewone mikrometers de voor- 

 deelen vereenigt van zonder bezwaar gebruikt te kunnen worden voor 

 de betrekkelijk vrij groote afstanden waarop de randen van Venus en van 

 de zon van elkander verwijderd zijn , en van geen aanleiding te geven tot 

 de fouten , die men bij het meten van schijven altijd begaat , als men 

 zich daartoe bedient van een beweegbaren spinragdraad , welke met de 

 randen dier schijven moet worden in aanraking gebracht. 



Bij de toepassing der photographische methode zullen op bepaalde 

 tijdstippen gedurende den overgang afbeeldingen worden vervaardigd 

 van de zonneschijf met de zich daarvoor bevindende planeet. De toe- 

 stellen , photoheliographen , die hiervoor gebruikt worden , stemmen in 

 hoofdzaak overeen met die, waarvan men zich bij het gewone photogra- 

 pheeren van portretten en landschappen bedient; alleen zijn zij veel 

 nauwkeuriger bewerkt, zoodat de daarmede vervaardigde photogra- 

 phiee'n vrij zijn van de misvormingen die men in meerdere of min- 

 dere mate altijd bij laatstgenoemden aantreft. Later, na weken of 

 maanden, kunnen op deze afbeeldingen de afstanden tusschen de ran- 

 den van Zon en Venus met de uiterste zorg worden uitgemeten , en 

 zoo de onderlinge stand der middelpunten van beide hemellichamen 

 op het oogenblik dat de photographie vervaardigd is worden bepaald. 

 Men zou zeer onjuist oordeelen , zoo men uit de eenvoudigheid der 

 beginsels, die aan beide handelwijzen ten grondslag liggen, wilde aflei- 

 den dat de uitvoering dier beginsels even eenvoudig is. Niets is min- 

 der waar. De best vervaardigde sterrenkundige instrumenten toch zijn 

 alle onvolkomen. Lijnen , die recht moeten zijn , zijn gebogen ; van de 

 verdeelingen, die er op voorkomen, zijn de afstanden der deelstreepjes 

 te groot of te klein enz. , en daarenboven behouden die lijnen 

 niet altijd haar zelfde onderlinge afstanden die zij eenraaal hadden. 

 Zoodra de temperatuur stijgt of daalt, of het werktuig in een an- 

 deren stand komt, wordt alles wederom in meerdere of mindere mate 

 gewijzigd. Het is natuurlijk onmogelijk om langs mechanischen weg al 

 die onvolkomenheden op te heffen; door nauwgezet onderzoek kan men 

 echter do grootte dier afwijkingen bepalen en hieruit door berekening 

 afleiden hoe groot hun invloed is op de metingen , die met zulke onvol- 

 komen werktuigen volbracht zijn. Het zijn deze onderzoekingen welke 

 den meesten tijd en inspanning van de sterrenkundigen vorderen , 

 doch waardoor dan ook zijn uitkomsten hun eigenlijke waarde verkrijgen. 



