68 DE INWENDIGE AARDWARMTE. 



mineralen. Eene niet moeilijke berekening leert, dat deze diepte ver- 

 gelijkenderwijs gering mag genoemd worden. Zoo zoude op ongeveer 

 8 geogr. mijlen beneden de oppervlakte het smeltpunt liggen van ijzer 

 en staal. Bedenkt men nu, dat de straal der aarde omtrent 860 dier 

 mijlen lang is, dan ziet men, dat indien de al of niet gesmolten toe- 

 stand alleen van de temperatuur afhing, de vaste aardkor st betrekkelijk 

 slechts dun kan zijn. Beneden die korst zou dan alles gloeiend- vloeibaar 

 moeten zijn; en daar men hetzelfde resultaat verkrijgt op alle ver- 

 schillende punten der aarde , zou eerst op deze proef onder vindelijke 

 manier de meening worden gewettigd , dat de hoofdmassa onzer planeet 

 denkelijk bestaat uit een gesmolten bol, omgeven door eene gestolde 

 laag. De ontzaglijke hitte, welke daardoor in dien bol zou opgehoopt 

 zijn , kon met geene waarschijnlijkheid aan eene andere oorzaak worden 

 toegeschreven, dan aan dezelfde warmte, die voorheen den ganschen 

 bol gesmolten hield, en thans door afkoeling naar buiten zich in zijn 

 binnenste heeft teruggetrokken. 



Ziedaar eene beschouwing, die aanleiding heeft gegeven tot volledige 

 theoriën omtrent de geschiedenis en den toekomstigen voortgang der 

 pasgenoemde afkoeling; theoriën, onder welke die van fourier de be- 

 roemdste en meest algemeen aangenomene is. Deze theorie, voorbereid 

 door buffon , dagteekent van het jaar 1811, en sluit zich aan bij de 

 beschouwingen van den beroemden laplace. Zij is geheel gebouwd op 

 een wiskundig onderzoek omtrent de warmte -uitwisseling tusschen 

 eene als aanvankelijk zeer heet (bijna 4000° C.) onderstelde Aarde ter 

 eene, en de in eene bepaalde lage temperatuur verkeerende wereld- 

 ruimte ter andere zijde. De grondslagen dezer theoretische beschouwing 

 zijn: 1° het feit, dat op eene diepte van ongeveer 40 meters onder 

 het aardoppervlak de temperatuur "standvastig" is, d. w. z. onafhan- 

 kelijk van den jaarlijks wisselenden invloed der zon , (ofschoon zeer 

 verschillend naar de geografische breedte der plaatsen, zie hieronder); 

 2° de onderstelling der bovengenoemde zeerhooge aanvangstemperatuur , 

 steunende op het feit der waargenomene stijging der aardwarmte met 

 1° C. ongeveer voor elke 30 meters der onderzochte diepte. Als resul- 

 taat zijner berekening, gestaafd door de zeer lage waarde der boven- 

 genoemde standvastige aardtemperatuur aan de polen, "denkelijk 

 — 57° C", — besluit fourier, dat de invloed der inwendige hitte op 



1 Zie fourier, Theorie analyüque de la Chaleur. 1824, 



