76 DE INWENDIGE AARDWARMTE. 



der diepte werd dikwijls niet op het verschil met het oppervlak der 

 zee gelet, en alleen de volstrekte diepte op de plaats zelve opgegeven. 

 Vooral echter is het storend, dat de warmere mijnlucht gemeenschap 

 heeft met de zwaardere buitenlucht en door deze verdrongen wordt , 

 terwijl ook het verblijf der werklieden in de mijnen niet zonder invloed 

 is. De meeste zekerheid heeft men hierom te wachten bij zulke diepten , 

 die gewoonlijk afgesloten blijven en geene zeer hooge temperatuur 

 vertoonen, daar zij slechts weinig beneden de grens van merkbaarheid 

 der jaarlijksche temperatuurveranderingen gaan. Dit is het geval met 

 de Caves de V Observatoire te Parijs, die 28 meters beneden den grond 

 gelegen en afkomstig zijn van eene voormalige steengroeve. Aldaar 

 wordt reeds sedert 1671 de temperatuur gedurig waargenomen, en 

 vindt men deze thans onveranderlijk 11°, 7 C. , daar de jaarlijksche ver- 

 schillen zoo gering zijn , dat men deze aan thermometerfouten mag toe- 

 schrijven. Zoo vond reeds cassini voor den zomer 11°,956 C. en voor den 

 winter llo,981 C. De bodem dezer kelders wordt dan ook veelal be- 

 schouwd als ongeveer te liggen in de "onveranderlijke aardlaag", of 

 wel eenige meters lager. De gemiddelde jaarlijksche temperatuur te 

 Parijs is n.1. 10°,8 C. Hierbij mag worden opgemerkt, dat de genoemde 

 bodem ligt op 44 meters boven 't oppervlak der zee. Voor 't overige 

 leeren ook de bovengenoemde en oudere waarnemingen, dat op 20 a 

 40 meters diepte zich eene laag bevindt , wier temperatuur niet verandert 

 door den jaarlijks wisselenden invloed der zon , en ongeveer overeenkomt 

 met de gemiddelde jaarlijksche temperatuur der plaats. Deze laag zal 

 des te dieper liggen , naarmate voor deze plaats het verschil tusschen 

 de hoogste en laagste temperaturen in het jaargrooter is. In 't bijzonder 

 zal in de poolstreken de warmtegraad dezer laag zeer gering zijn, en 

 zelfs beneden het vriespunt liggen. Dit wordt bevestigd door hetgeen 

 bekend is omtrent den bodem in Noord- Azië en de steppen van Siberië. 

 Hier vindt men over eene zeer uitgestrekte streek langs de Aziatische 

 kust der IJszee, en verder over verschillende afzonderlijke meer zui- 

 delijk gedeelten , den bodem tot op soms aanmerkelijke diepte bevroren , 

 en dikwijls voor een groot deel uit ijs bestaande. Verschillende weten- 

 schappelijke reizigers, als erman, middendorff, von humboldt , ehren- 

 berg en anderen, hebben in deze streken den bodem onderzocht, en 

 putten gegraven, waarbij het ijs meestal op geringe diepte begon, en 

 op verscheidene meters diepte nog niet doorboord was. Merkwaardig 

 is in dit opzicht de put van den koopman schergin te Jakutsk. Deze 



