96 DE INWENDIGE AARDWARMTE. 



vasten toestand , ofschoon de temperatuur in bet binnenste waarschijn- 

 lijk nog steeds niet ver is verwijderd van het niet de drukking over- 

 eenkomende smeltpunt. 



De aardbevingen en vulkanische uitbarstingen verklaart thomson 

 mede uit het geringer soortelijk gewicht der gesmoltene steenmassas, 

 die nog steeds voorhanden zijn in overgeblevene holten tusschen de 

 gestolde deelen, en altijd trachten op te stijgen en door te dringen 

 tot de oppervlakte. 



Ten slotte mogen wij niet nalaten , nog met een enkel woord mel- 

 ding te maken van de theoriën, die door franklin , chladni en halley 

 zijn ontworpen , en volgens welke de aarde inwendig hol , en met lucht 

 gevuld, of wel gedeeltelijk ledig zou zijn. Tot deze voorstelling kwam 

 men, door grooten invloed toe te schrijven aan de middelpuntvlie- 

 dingskracht , die optrad bij de ook in den voormaligen gloeiend- 

 vloeibaren toestand volbrachte aswenteling. Tevens stond deze theorie 

 in verband met eene thans verlatene hypothese ter verklaring van 

 't aardmagnetisme. Voor 't overige is het denkbeeld eener holle aarde 

 in den laatsten tijd op nieuw opgevat door philipp spiller. Behalve 

 op eene minder afdoende theoretische beschouwing, ontleend aan de 

 mechanische warmtetheorie , grondt deze zijne meening vooral op het 

 verschijnsel, dat de ijzeren kogeltjes, die door smelting ontstaan bij 

 verbranding in zuurstof of door den elektrischen stroom, bij onderzoek 

 blijken hol te zijn. Hieruit blijkt, dat bij de bekoeling een holle bol 

 ontstaat uit eene gesmoltene massa , die voortbeweegt , en tegelijk rond- 

 draait (met genoegzame snelheid!) Spiller verklaart dan de aardbe- 

 vingen door de nog gesmoltene massa , die van binnen tegen de ge- 

 stolde schaal gelegen is , en daarlangs beweegt onder den invloed der 

 maan , even als het water op het buitenste oppervlak , bij den vloed 

 der zee. Deze mogelijkheid der werking eener onderaardsche golf is 

 reeds aangenomen door mallet , en niet ontkend door poisson. Zoo- 

 veel is zeker , dat schrijver dezes de gesmolten bolletjes , die afvliegen 

 van een ijzerdraad bij gloeiing in den elektrischen stroom, zoowel als 

 bij verbranding in zuurstof, na bekoeling heeft onderzocht, en altijd 

 daarin eene — enkele malen ook meer dan ééne — bolvormige holte heeft 

 gevonden. Hij zal zich echter wel wachten , uit de uitkomsten van zulk 

 eene proef tot den waarschijnlijken toestaud der aarde te besluiten. 



