124 ARTISJOK EN CHARDONS. 



scheuren der wortelstokken). De beste verscheidenheid is die in welke 

 de vruchtbodem het meest ontwikkeld en de schubben het meest vlee- 

 zig en minst gedoomd zijn, welk laatste altoos een teeken van den 

 meer of minder wilden toestand der plant is. Even als wij van andere 

 gewassen datgene tot spijze gebruiken, wat eigenlijk tot voedsel van 

 nieuwe planten of plantendeelen (meel in de zaden of in de knollen, enz.) 

 bestemd is, zoo ook in den artisjok; want in den grooten vrucht- 

 bodem en zijne vleezige schubben is voedsel nedergelegd dat eigenlijk 

 voor de volvorming der vruchten (zaden) van de artisjok bestemd is. 



De Chardons of cardons , zoo als zij in Frankrijk ook heeten , worden 

 in onderscheidene streken van Frankrijk , als ook in België , veel ge- 

 kweekt en wel door uitzaaiing in Maart of April en verplanting in 

 Juni , Juli of Augustus , zoodat de planten op den onderlingen afstand 

 van ongeveer 7 decimeters komen. Wanneer de plant zoo groot is, dat 

 men er aan toe is haar te gebruiken, worden de bladen toegebonden, 

 even als van andijvie , maar voorzichtig , omdat de bladstelen eenigzins 

 bros zijn, en dan aan den wortel aangeaard. (Zie Tijdschrift voor Nij- 

 verheid 1856, Med. bl. 70—71). 



In sommige streken van Chili bedekt deze , daar veel gekweekte , 

 plant bijna de halve grondoppervlakte. De bladen geven voeder aan de 

 schapen, als ander voedsel schaarsch is. De bladsteelen en gedeeltelijk 

 ook de stengels worden door de inwoners veel gegeten (Linnaeus VII , 

 Litt. p. 41). 



Het bovenstaande bevestigt alzoo vooreerst de leer der planten- 

 kweekers, dat men, om de eigenaardige anders onstandvastige vormen 

 van sommige gekweekte verscheidenheden volkomen te bewaren, deze 

 moet vermeerderen door verdeeling van het gewas (scheuren, stek- 

 ken , enten enz. enz.) ; terwijl niet zoozeer de verscheidenheid , als wel 

 de soort , die de wilde zoowel als de tamme vormen omvat , door het 

 zaaien wordt voortgeplant , en ten tweede dat de aanwezigheid of het 

 ontbreken van doornen op zich zelf geen standvastig kenmerk ter onder- 

 scheiding der planten mag genoemd worden. Zoo is de wilde, gedoomde 

 appel of peer slechts ééne soort met de niet gedoomde appel- of 

 perenboomen. v. h. 



